به گزارش آژانس خبری صدای پامیر، نیروی دریایی سپاه پاسداران جمهوری اسلامی ایران در تازه‌ترین موضع‌گیری خود اعلام کرده است که تنگه هرمز دیگر به وضعیت پیشین بازنخواهد گشت و این تغییر به‌طور ویژه شامل امریکا و اسرائیل می‌شود.
در اطلاعیه منتشرشده، تأکید شده است که نیروی دریایی سپاه در حال تکمیل طرحی است که از سوی مسوولان جمهوری اسلامی ایران برای ایجاد نظم جدید در خلیج فارس تدوین شده و هدف آن بازتعریف معادلات امنیتی، اقتصادی و راهبردی این منطقه حساس عنوان شده است.
این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که دونالد ترامپ، رییس‌جمهور امریکا، هشدار داده است که ایران تنها تا شام روز سه‌شنبه فرصت دارد تنگه هرمز را باز کند. او تهدید کرده در صورتی که این مسیر حیاتی انرژی بازگشایی نشود، زیرساخت‌های حیاتی ایران هدف حملات گسترده قرار خواهند گرفت.
تنگه هرمز و آغاز تحول در نظم مالی جهان
در کنار پیامدهای امنیتی و نظامی، بحران جاری در تنگه هرمز اکنون به یکی از مهم‌ترین محرک‌های تحول در نظم پولی و انرژی جهان تبدیل شده است.
براساس داده‌های منتشرشده، در حال حاضر حدود ۲۰ درصد از تجارت نفت جهان با ارزهای محلی تسویه می‌شود و کشورهایی مانند چین، هند و روسیه در خط مقدم این تغییر قرار دارند. این روند نشان می‌دهد که وابستگی سنتی بازار جهانی نفت به دلار با سرعت بیشتری در حال کاهش است.
گزارش‌های اقتصادی حاکی است که اختلال در عبور و مرور انرژی از تنگه هرمز، همراه با افزایش مبادلات نفتی با یوان چین، می‌تواند ساختار سنتی بازار انرژی و نظام مالی جهانی را به‌صورت بنیادین دگرگون کند.
گاردین: هزینه جنگ امریکا و اسرائیل علیه ایران به ۱۲ میلیارد دلار در هفته رسیده است
روزنامه گاردین در گزارشی اعلام کرده که هزینه جنگ امریکا و اسرائیل علیه ایران به حدود ۱۲ میلیارد دلار در هفته رسیده و این وضعیت فشار قابل توجهی بر بودجه واشنگتن وارد کرده است.
بر اساس این گزارش، گسترش بحران در خلیج فارس و هم‌زمانی آن با روند رو به رشد استفاده از ارزهای غیردلاری، باعث شده بسیاری از قدرت‌های اقتصادی جهان به سمت بازتعریف نظام مالی بین‌المللی حرکت کنند.
کشورهایی مانند چین، روسیه، هند و برزیل در سال‌های اخیر به‌دنبال راهکارهایی برای کاهش وابستگی به دلار، تقویت ارزهای ملی و تنوع‌بخشی به ساختار تجاری و مالی خود بوده‌اند؛ اما بحران اخیر این روند را وارد مرحله‌ای تازه کرده است.
شتاب گرفتن روند دلارزدایی در جهان
برخی تحلیلگران اقتصادی معتقدند جنگ جاری در منطقه، روندی را که پیش از این با عنوان «دلارزدایی» آغاز شده بود، به‌طور چشمگیری تسریع کرده است.
براساس گزارش‌ها، سهم دلار در ذخایر ارزی جهانی از حدود ۷۱ درصد در سال ۲۰۰۰ به حدود ۵۶ تا ۵۹ درصد کاهش یافته است؛ آماری که از تضعیف تدریجی جایگاه سنتی دلار در نظام پولی بین‌المللی حکایت دارد.
در همین حال، چین با گسترش استفاده فرامرزی از یوان و ایجاد اتاق‌های پایاپای غیردلاری در نقاط مختلف جهان، گام‌های مهمی برای بین‌المللی‌سازی پول ملی خود برداشته است.
هند و برزیل نیز به صف تغییر پیوسته‌اند
هند نیز اگرچه به‌صورت رسمی سیاست دلارزدایی را اعلام نکرده، اما با امضای توافق‌نامه‌های تسویه حساب با ارزهای محلی با امارات، روسیه و چند کشور همسایه، در عمل بخشی از این روند شده است.
از سوی دیگر، برزیل تحت رهبری لولا داسیلوا نیز به‌طور فعال از تجارت با ارزهای محلی حمایت کرده و در برخی مبادلات دوجانبه با چین، دلار را کنار گذاشته است.
این تحولات نشان می‌دهد که بحران تنگه هرمز تنها یک چالش امنیتی نیست، بلکه می‌تواند به نقطه عطفی در گذار جهان از نظم تک‌قطبی مالی به ساختاری چندقطبی تبدیل شود.
هشدار دویچه بانک: ظهور «پترویوان» در برابر «پترودلار»
تحلیلگران دویچه بانک هشدار داده‌اند که جنگ ایران می‌تواند به «کاتالیزوری برای فرسایش سلطه پترودلار و ظهور پترویوان» تبدیل شود.
به گفته این تحلیلگران، هرگونه تضعیف بیشتر نظام پترودلار می‌تواند تأثیرات زنجیره‌ای قابل توجهی بر جایگاه دلار در تجارت جهانی، بازار انرژی و ذخایر ارزی بانک‌های مرکزی داشته باشد.
کارشناسان اقتصادی بر این باورند که نظام مالی جهان به‌تدریج از یک ساختار تک‌قطبی مبتنی بر دلار به سمت نظمی چندقطبی با ارزهای رقیب در حال حرکت است؛ روندی که در آن طلا نیز بار دیگر به‌عنوان یک دارایی راهبردی و امن، توجه بانک‌های مرکزی جهان را به خود جلب کرده است.
بحران خلیج فارس و آینده‌ای متفاوت برای اقتصاد جهانی
در شرایط کنونی و با تداوم تنش‌ها در خلیج فارس، بسیاری از تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند که روند دلارزدایی در ماه‌ها و سال‌های آینده با شتاب بیشتری ادامه یابد.
اگر بحران تنگه هرمز طولانی شود، نه‌تنها بازار جهانی نفت و گاز با اختلال‌های گسترده‌تری مواجه خواهد شد، بلکه نظم مالی و انرژی جهان نیز ممکن است وارد مرحله‌ای بی‌سابقه از بازآرایی ژئوپلیتیکی و اقتصادی شود؛ مرحله‌ای که در آن، نقش دلار به‌عنوان ارز غالب جهانی با چالش‌های جدی‌تری روبه‌رو خواهد شد.
