به گزارش آژانس خبری صدای پامیر، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران در آغاز این نشست تأکید کرد که هیچ نسخه‌ی فرامنطقه‌ای نمی‌تواند مشکلات و بحران‌های افغانستان را حل کند و همسایگان طبیعی‌ترین و قابل‌اعتمادترین راه‌حل‌ها را ارائه می‌دهند. او افزود که ایران همواره بر محوریت کشورهای همسایه در هر ابتکار مرتبط با افغانستان تأکید داشته است.
به گفته عراقچی، جایگاه ژئواکونومیک افغانستان آن را در مرکز شبکه‌های ارتباطی آسیای مرکزی، غرب آسیا و جنوب آسیا قرار داده و ثبات و توسعه‌ی این کشور نه تنها یک ضرورت انسانی، بلکه یک الزام راهبردی برای کل منطقه است. وی تأکید کرد که امنیت، توسعه و رفاه در افغانستان به‌طور مستقیم با منافع همه کشورهای همسایه گره خورده است.
وزیر خارجه ایران افزود که تجربه مداخلات نظامی و حضور دو دهه‌ای ناتو در افغانستان نشان داده که نسخه‌های تحمیلی و راه‌حل‌های بیرونی به ثبات و توسعه پایدار منجر نشده است. او همچنین به شکست راهبردهای امنیت‌محور، نادیده گرفتن بافت اجتماعی و فرهنگی افغانستان، وابسته‌سازی ساختارهای سیاسی و اقتصادی و خروج شتاب‌زده در سال ۲۰۲۱ اشاره کرد.
عراقچی بر ایجاد سازوکارهای منظم گفت‌وگو میان کشورهای همسایه افغانستان تأکید کرد و گفت که این نشست‌ها می‌توانند از سوءتفاهم‌ها جلوگیری کرده، هماهنگی سیاست‌ها و برنامه‌های اقتصادی، مرزی و انسانی را افزایش دهند و زمینه همکاری سازنده میان همسایگان را فراهم کنند.
نشست همسایگان افغانستان در تهران نشان‌دهنده تلاش ایران برای تقویت همکاری‌های منطقه‌ای و مدیریت بحران افغانستان از مسیر دیپلماسی همسایگی است. همچنین تاکید بر محوریت کشورهای همسایه و تجربه شکست راهبردهای خارجی، می‌تواند مسیر جدیدی برای تعامل سازنده، کاهش تنش‌ها و توسعه پایدار در افغانستان ایجاد کند، اما غیبت طالبان ممکن است برخی اهداف نشست را محدود کند.
این نشست در حالی برگزار شده است که طالبان با پاکستان در تنش به سر می‌برند. تهران قرار بود برای کاهش تنش میان طالبان و پاکستان میزبانی کند، اما طالبان اعلام کرده‌اند که با وجود دعوت، در این نشست شرکت نمی‌کنند.
