به گزارش آژانس خبری صدای پامیر، هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، در سخنرانی اخیر خود در قندهار، از مقام‌ها و اعضای این گروه خواست تا وظایف‌شان را مطابق «شریعت» انجام دهند و از اختلافات داخلی، بی‌توجهی به مسئولیت‌ها و تصمیم‌گیری‌های شخصی پرهیز کنند.
متن این سخنرانی توسط حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان، در شبکه اجتماعی «اکس» منتشر شده است. آخندزاده در این سخنان تأکید کرده است که مسئولان طالبان نباید میان فقیر و دارا تبعیض قائل شوند و باید از حقوق و انتظارات مردم آگاهی داشته باشند.
این موضع‌گیری در حالی مطرح می‌شود که کارنامه بیش از چهار سال حاکمیت طالبان نشان می‌دهد برداشت این گروه از «شریعت» به‌طور سیستماتیک به تبعیض جنسیتی، محدودسازی آزادی‌های مدنی و نقض گسترده حقوق بشر منجر شده است؛ از ممنوعیت آموزش دختران و حذف زنان از عرصه‌های اجتماعی و حرفه‌ای گرفته تا سرکوب رسانه‌ها و فعالان مدنی.
رهبر طالبان همچنین گفته است که مسئولان باید آموزش ببینند و با آگاهی عمل کنند؛ ادعایی که در تضاد با گزارش‌های سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری قرار دارد. این گزارش‌ها نشان می‌دهند طالبان با بازداشت‌های خودسرانه، تهدید و سرکوب خبرنگاران، فعالان حقوق بشر و منتقدان، عملاً از پاسخ‌گویی به مطالبات مردم اجتناب کرده و فضای ترس و خفقان را در کشور نهادینه ساخته‌اند.
انتقاد تلویحی سراج‌الدین حقانی و نشانه‌های شکاف داخلی:
نخستین نشانه علنی انتقاد درون‌گروهی طالبان هفته گذشته از سوی سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله این گروه، در ولایت خوست مطرح شد. او بدون نام بردن مستقیم از طالبان گفت حکومتی که «تنها با ترس و زور» اداره شود، حکومت واقعی نیست و بر ضرورت ایجاد اعتماد و پیوند عاطفی میان مردم و حاکمیت تأکید کرد.
این سخنان با واکنش گسترده در رسانه‌ها و محافل تحلیلی روبه‌رو شد و از سوی برخی کارشناسان به‌عنوان نشانه‌ای از شکاف میان جناح‌های مختلف طالبان تفسیر شد؛ شکافی میان طرفداران کنترل سخت‌گیرانه امنیتی و کسانی که بر نیاز به مشروعیت و کاهش تنش‌ها تأکید دارند.
تناقض گفتار و کردار طالبان در موضوع زندانیان و رسانه‌ها:
آخندزاده در بخش دیگری از سخنان خود مدعی شد که زندانیان نباید شکنجه شوند، بدون حکم دادگاه مجازات نگردند و حتی زمینه آموزش برای آنان فراهم شود. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که نهادهایی چون دیدبان حقوق بشر و عفو بین‌الملل در گزارش‌های متعدد از شکنجه، بازداشت‌های خودسرانه و رفتارهای غیرانسانی طالبان با زندانیان خبر داده‌اند.
هم‌زمان، مقام‌های طالبان در برابر گزارش‌های سرکوب رسانه‌ها نیز مواضع متناقضی اتخاذ کرده‌اند. مهاجر فراهی، معین نشراتی وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان، مدعی شده است که هیچ خبرنگاری در بازداشت نیست؛ ادعایی که با گزارش‌های سازمان گزارشگران بدون مرز (RSF) و مرکز خبرنگاران افغانستان در تضاد آشکار قرار دارد.
بر اساس این گزارش‌ها، از زمان بازگشت طالبان به قدرت، بیش از ۱۶۵ خبرنگار و فعال رسانه‌ای بازداشت شده‌اند و دست‌کم پنج نفر هنوز در زندان به‌سر می‌برند. افغانستان تحت حاکمیت طالبان یکی از خطرناک‌ترین کشورها برای فعالیت رسانه‌ای توصیف شده است.
فشارهای منطقه‌ای و بحران مشروعیت:
در کنار بحران‌های داخلی، طالبان با فشارهای منطقه‌ای نیز روبه‌رو هستند. نماینده ویژه پاکستان در نشست کشورهای همسایه افغانستان در تهران، حضور گسترده گروه‌های شبه‌نظامی در خاک افغانستان را تهدیدی جدی برای امنیت منطقه دانست. طالبان از شرکت در این نشست خودداری کرده و آن را «غیرضروری» خواندند؛ موضعی که از سوی تحلیل‌گران نشانه بی‌توجهی طالبان به نگرانی‌های امنیتی منطقه تعبیر شده است.
