به گزارش خبرنگار آژانس خبری صدای پامیر در ولایت کندز، منابع معتبر در ولایت کندز به خبرنگار ما میگویند که طالبان کمکهای اختصاصیافته به پناهندگانی را که بهتازگی از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشتهاند، بهگونه سازمانیافته میان افراد وابسته به خود توزیع میکنند. به گفته این منابع، بخش قابل توجهی از این کمکها پس از نمایش توزیع در برابر کمره، دوباره از دریافتکنندگان پس گرفته میشود.
بهگفته منابع آگاه که نخواستند نامشان فاش شود، ریاست امور مهاجرین و عودتکنندهگان طالبان در کندز روند توزیع کمکها را به شکلی «نمایشی و حسابشده» انجام میدهد. این منابع میافزایند که افراد از پیش تعیینشده، از جمله اعضای خانوادههای طالبان ، نزدیکان این گروه و کسانی که حاضر به همکاری با آنان هستند، بهعنوان دریافتکنندگان اصلی کمکها انتخاب میشوند.
توزیع نمایشی، بازپسگیری پنهانی
بر اساس اطلاعات بهدستآمده، کمکها (که شامل مواد خوراکی، بستههای بهداشتی، بستههای زمستانی و اقلام اولیه زندگی است) ابتدا در حضور رسانهها و کمرهها به این افراد سپرده میشود تا چنین وانمود گردد که مقامهای طالبان محلی بهطور شفاف از پناهندگان بازگشته حمایت میکنند. اما این روند تنها به همان لحظه ختم نمیشود.
منابع محلی میگویند پس از پایان تصویربرداری، افراد مشخصی از سوی طالبان به دریافتکنندگان کمک مراجعه کرده و از آنان میخواهند که نیمی از کمکهای دریافتی را در مکانهایی که از پیش تعیین شده، تحویل دهند. این اقدام به گفته منابع، «با تهدید غیرمستقیم و فشار روانی» همراه است.
یکی از منابع به خبرنگار آژانس صدای پامیر گفته است: «افرادی که کمک میگیرند، از قبل میدانند که باید بخشی از آن را پس بدهند. اگر کسی مخالفت کند، دیگر در فهرست دریافتکنندگان کمک قرار نمیگیرد یا با مشکلات امنیتی روبهرو میشود.»
سهمبری نزدیکان طالبان
به گفته منابع، کمکهای جمعآوریشده پس از بازپسگیری، میان اعضای خانوادههای طالبان، فرماندهان محلی و افرادی که با این گروه همکاری نزدیک دارند، تقسیم میشود. برخی از این کمکها نیز به بازارهای محلی راه پیدا میکند و به فروش میرسد.
این منابع تأکید میکنند که پناهندگان واقعی و خانوادههای نیازمند، بهویژه آنانی که هیچگونه ارتباطی با طالبان ندارند، یا از دریافت کمک محروم میمانند یا سهم بسیار ناچیزی دریافت میکنند.
پناهندگان؛ قربانیان خاموش
در حالی که موج بازگشت اجباری پناهندگان افغان از ایران و پاکستان ادامه دارد، بسیاری از خانوادهها با مشکلات جدی اقتصادی، نبود سرپناه و بیکاری مواجهاند. کمکهای بشردوستانه برای این خانوادهها حیاتی است، اما گزارشها نشان میدهد که این کمکها در برخی ولایتها به ابزار نفوذ و منفعتطلبی طالبان تبدیل شده است.
تلاش خبرنگار صدای پامیر برای دریافت دیدگاه رسمی طالبان در کندز درباره این ادعاها تاکنون بینتیجه مانده است.
نگرانی نهادهای امدادرسان
فعالان مدنی و ناظران محلی هشدار میدهند که تداوم چنین روندی میتواند اعتماد نهادهای بینالمللی و سازمانهای امدادرسان را نسبت به توزیع کمکها در افغانستان تضعیف کند. آنان خواستار نظارت مستقل و شفاف بر روند توزیع کمکهای بشردوستانه به پناهندگان بازگشته هستند.
جمعبندی گزارش:
گزارشهای میدانی از کندز نشان میدهد که کمکهای بشردوستانهای که برای کاهش رنج پناهندگان بازگشته در نظر گرفته شده، در برخی موارد به منبع سود و ابزار قدرت برای طالبان بدل شده است؛ روندی که در صورت ادامه، میتواند وضعیت انسانی در شمال افغانستان را وخیمتر سازد.
خبرنگار آژانس خبری صدای پامیر در ولایت کندز
