آژانس خبری صدای پامیر: سپتمبر، روز جهانی ترجمه، فرصتی برای توجه به نقش زبان و مترجمان در ارتباط میان جوامع و انتقال دانش و اطلاعات در جهان است. این مناسبت از سوی سازمان ملل متحد برای برجستهسازی نقش متخصصان زبان در ایجاد تفاهم، گسترش همکاری و تقویت ارتباط میان ملتها نامگذاری شده است.
ترجمه در دنیای امروز یکی از ابزارهای مهم دسترسی به دانش و اطلاعات به شمار میرود. بخش بزرگی از منابع علمی، آموزشی، ادبی و تخصصی جهان به زبانهایی منتشر میشوند که برای بسیاری از مردم قابل دسترس نیستند و ترجمه میتواند این فاصله را کاهش دهد.
این موضوع برای افغانستان که از تنوع زبانی و فرهنگی برخوردار است، اهمیت بیشتری دارد. زبانهای دری و پشتو در کنار زبانهای دیگر، بخش مهمی از زندگی اجتماعی و فرهنگی مردم افغانستان را تشکیل میدهند. دسترسی به منابع علمی و اطلاعاتی به زبانهای قابل فهم برای مردم میتواند به دانشجویان، پژوهشگران، خبرنگاران و سایر شهروندان کمک کند تا از منابع و تجربههای موجود در دیگر کشورها استفاده کنند.
ترجمه در بخش رسانه نیز اهمیت زیادی دارد. بسیاری از رویدادها و تحولات منطقهای و جهانی از طریق رسانههای بینالمللی پوشش داده میشوند و ترجمه دقیق میتواند دسترسی مخاطبان افغانستان به این اطلاعات را آسانتر کند. در حوزههای علمی، حقوقی و سیاسی نیز کوچکترین اشتباه در انتقال مفهوم میتواند معنای اصلی یک متن را تغییر دهد؛ به همین دلیل، کار مترجم نیازمند دقت، دانش زبانی و شناخت موضوع است.
سازمان ملل متحد یکی از نمونههای مهم استفاده از چندزبانگی در سطح بینالمللی است. این سازمان شش زبان رسمی دارد که شامل عربی، چینی، انگلیسی، فرانسوی، روسی و اسپانیایی میشود و اسناد و فعالیتهای آن به این زبانها در اختیار کشورهای عضو قرار میگیرد.
اعلامیه جهانی حقوق بشر نیز نمونهای از اسنادی است که ترجمه توانسته دامنه دسترسی آن را در سراسر جهان گسترش دهد. بر اساس اطلاعات سازمان ملل متحد، این اعلامیه به بیش از ۵۰۰ زبان ترجمه شده و در شمار اسنادی قرار دارد که بیشترین ترجمه را در جهان داشتهاند.
مجمع عمومی سازمان ملل متحد در ۲۴ می ۲۰۱۷ با تصویب قطعنامه ۷۱/۲۸۸، ۳۰ سپتمبر را روز جهانی ترجمه اعلام کرد. این تاریخ همزمان با سالروز درگذشت سنت جروم، مترجم کتاب مقدس و شخصیتی است که در سنت مسیحی به عنوان حامی مترجمان شناخته میشود.
در افغانستان، توسعه ظرفیت ترجمه میتواند به گسترش دسترسی مردم به منابع علمی، آموزشی و اطلاعاتی کمک کند و ارتباط جامعه را با تحولات علمی و فرهنگی جهان افزایش دهد. در شرایطی که بخش بزرگی از اطلاعات در فضای دیجیتال و به زبانهای مختلف تولید میشود، توانایی ترجمه دقیق و سریع به یک نیاز مهم تبدیل شده است.
با این حال، افزایش شمار ترجمهها بهتنهایی کافی نیست. کیفیت ترجمه نیز اهمیت دارد و مترجم باید افزون بر تسلط بر زبان مبدأ و مقصد، با موضوع، اصطلاحات تخصصی و زمینه فرهنگی متن آشنایی داشته باشد. ترجمه دقیق میتواند پلی میان زبانها و جوامع ایجاد کند؛ در حالی که ترجمه نادرست ممکن است باعث برداشت اشتباه و انتقال اطلاعات نادرست شود.
آژانس خبری صدای پامیر
