حضرت زینب (س)، الگوی ایستادگی زنان و خدمت به انسان
سردبیر آژانس خبری صدای پامیر
حضرت زینب (س) در تاریخ اسلام تنها به عنوان خواهر امام حسین (ع) شناخته نمی‌شود؛ او زنی است که پس از واقعه کربلا، در یکی از سخت ترین شرایط تاریخی، مسئولیت حفظ حقیقت و رساندن پیام آن قیام را بر عهده گرفت. اهمیت شخصیت او در این است که در برابر رنج و فشار، تسلیم نشد و اجازه نداد صدای حقیقت خاموش بماند.
از همین رو، حضرت زینب (س) می‌تواند الگویی برای زنان مسلمان باشد؛ الگویی که صبر را با شجاعت، ایمان را با مسئولیت اجتماعی و اندوه را با تلاش برای حفظ کرامت انسانی پیوند می‌دهد. پیام آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای، رهبر ایران، به مناسبت ولادت حضرت زینب (س) و روز پرستار نیز فرصتی برای توجه دوباره به همین ارزش‌ها فراهم کرده است.
این پیام زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که از محدوده مناسبت‌های مذهبی فراتر برویم و ببینیم این ارزش‌ها در زندگی امروز مردم، به‌ویژه زنان و کادر درمان، چه معنایی دارند. زنان افغانستان نمونه روشنی از ایستادگی در برابر دشواری‌ها هستند. چندین دهه جنگ، مهاجرت، فقر و ناامنی، زندگی میلیون‌ها خانواده افغان را تحت تأثیر قرار داده است.
در این میان، زنان در کنار مردان برای حفظ خانواده، تربیت فرزندان، تأمین نیازهای زندگی و بازسازی جامعه تلاش کرده‌اند. بسیاری از مادران، با وجود از دست دادن اعضای خانواده یا دوری از خانه و سرزمین خود، مسئولیت سنگین نگهداری از فرزندان را به دوش کشیده‌اند. معلمان زن برای آموزش نسل‌های تازه تلاش کرده‌اند، امدادگران به کمک آسیب‌دیدگان شتافته‌اند و فعالان اجتماعی در شرایط دشوار برای حمایت از مردم کار کرده‌اند.
این تجربه‌ها نشان می دهد که نقش زنان در زمان بحران تنها تحمل رنج نیست؛ آنان در بسیاری موارد از ستون‌های اصلی حفظ خانواده و پیوندهای اجتماعی بوده‌اند. با این حال، نباید از صبر و فداکاری زنان تصویری ساخت که در آن محرومیت و فشار بر آنان امری عادی جلوه کند. احترام واقعی به زنان زمانی معنا پیدا می‌کند که تلاش‌هایشان دیده شود، حقوق و کرامت‌شان حفظ گردد و زمینه مشارکت آنان در آموزش، کار و زندگی اجتماعی فراهم باشد. در کنار زنان، پرستاران و کادر درمان نیز از مهم‌ترین چهره‌های خدمت انسانی‌اند.
پرستاران افغانستان در بیمارستان‌ها، درمانگاه‌ها و مناطق دوردست، اغلب با امکانات محدود، کمبود تجهیزات و فشار کاری سنگین روبه‌رو هستند. آنان در لحظاتی که بیمار و خانواده‌اش با ترس، درد و نگرانی مواجه‌اند، با مراقبت، دانش و رفتار انسانی به کمک می‌شتابند. گاهی یک پرستار در شرایطی که امکانات درمانی کافی وجود ندارد، باید با کمترین منابع برای نجات جان بیمار تلاش کند.
چنین خدماتی شاید همیشه در خبرها بازتاب نیابد، اما برای مردم و خانواده‌هایی که به مراکز درمانی مراجعه می‌کنند، ارزش حیاتی دارد. از این رو، پرستاران را می‌توان قهرمانان گمنام سلامت دانست؛ کسانی که ارزش کارشان تنها با شمار بیماران درمان‌شده سنجیده نمی شود، بلکه آرامش، امید و احساس امنیتی نیز که به مردم می‌بخشند، بخشی از اهمیت کار آنان است. تکریم این قشر نباید به تبریک در روز پرستار محدود بماند.
فراهم کردن امکانات کاری، پرداخت منظم حقوق، حمایت از سلامت روانی کارکنان درمانی، ارتقای مهارت‌های حرفه‌ای و حفظ امنیت محیط کار، از مسئولیت‌های اساسی نهادهای مربوط است. میان پیام‌رسانی حضرت زینب (س) و تلاش زنان افغانستان برای حفظ هویت فرهنگی و دینی جامعه نیز پیوندی روشن وجود دارد. حضرت زینب (س) در شرایطی دشوار، روایت حقیقت را زنده نگه داشت؛ زنان افغانستان نیز در دوره‌های مختلف، از راه تربیت فرزندان، آموزش، انتقال ارزش‌های فرهنگی و دینی و حمایت از جامعه، در حفظ هویت جمعی نقش داشته‌اند.
این مقایسه به معنای یکسان دانستن شرایط تاریخی نیست، بلکه نشان می‌دهد که مسئولیت‌پذیری، آگاهی و ایستادگی در برابر سختی‌ها می‌تواند در دوره‌ها و جوامع گوناگون شکل‌های متفاوتی داشته باشد. امروز نیز جامعه افغانستان برای عبور از مشکلات، به همدلی، مشارکت زنان، آموزش و تقویت خدمات عمومی نیاز دارد. فرهنگ ایثار و مقاومت زمانی می‌تواند به نیروی سازنده تبدیل شود که در خدمت کاهش رنج مردم، حمایت از آسیب‌دیدگان و ایجاد فرصت‌های برابر قرار گیرد.
پیام اصلی این مناسبت آن است که صبر به معنای سکوت در برابر رنج نیست و فداکاری نیز نباید جایگزین مسئولیت نهادها و حکومت‌ها شود. جامعه‌ای که از زنان، پرستاران، معلمان و امدادگران تجلیل می‌کند، باید در عمل نیز از آنان حمایت کند.
حضرت زینب (س) یادآور این حقیقت است که حتی در سخت‌ترین شرایط، انسان می‌تواند با حفظ کرامت، دفاع از حقیقت و مسئولیت پذیری، امید را زنده نگه دارد. زنان و پرستاران افغانستان نیز با تلاش روزمره خود نشان داده‌اند که خدمت به مردم، مراقبت از خانواده و حفظ پیوندهای اجتماعی، بخشی مهم از ایستادگی یک جامعه در برابر بحران‌هاست.
آژانس خبری صدای پامیر
