از منازعهٔ ژئوپولیتیک تا تقابل الگوهای تمدنی

روابط میان ایران و ایالات متحدهٔ آمریکا غالباً در قالب منازعهٔ سیاسی، بحران هسته‌ای یا تنش منطقه‌ای تحلیل می‌شود. با این حال، این مقاله می‌کوشد نشان دهد که این تقابل، صرفاً یک نزاع قدرت‌محور کلاسیک و از جنس جنگ‌های ویژه بین دو کشور نیست، بلکه واجد ابعاد هویتی و تمدنی نیز هست. این مقاله با بهره‌گیری از رویکردی تلفیقی میان واقع‌گرایی ساختاری و نظریه‌های هویت‌محور، مفهوم «تقابل تمدنی ـ فناورانه» را به‌عنوان چارچوب تحلیلی پیشنهاد می‌کند. در این چارچوب، ایالات متحده نمایندهٔ «هژمونی شبکه‌ای تکنولوژیک» و ایران حامل «هویت مقاومتی ـ تمدنی پایدار» تلقی می‌شوند. نتیجه آن‌که این تقابل، ترکیبی از رقابت ژئوپولیتیک، جنگ روایت‌ها، بازدارندگی نامتقارن و نزاع بر سر تعریف نظم مشروع جهانی است.