خبرنگار محلی آژانس خبری صدای پامیر در ولایت بدخشان گزارش داده است که:
در ولسوالی‌های دورافتاده و کوهستانی درواز در ولایت بدخشان، بسیاری از باشندگان برای برقراری یک تماس ساده تلفنی یا فرستادن یک پیام، ناچارند به نقاط مرتفع کوهستانی بروند، ساعت‌ها منتظر بمانند یا از سیم‌کارت‌های کشور همسایه تاجیکستان استفاده کنند؛ سیم‌کارت‌هایی که به گفته مردم، هم هزینه بلند دارد و هم پوشش و اعتبار آن پایدار نیست.
شماری از باشندگان ولسوالی‌های پنج‌گانه درواز در گفت‌وگو با آژانس خبری صدای پامیر می‌گویند که نبود یا ضعف شبکه‌های مخابراتی در این مناطق، آنان را در برقراری ارتباط با نزدیکان، انجام امور روزمره و دسترسی به خدمات ابتدایی با مشکلات جدی مواجه کرده است.
این ولسوالی‌ها که در امتداد مرز افغانستان با تاجیکستان قرار دارند، از جمله مناطق حساس و استراتژیک ولایت بدخشان به شمار می‌روند؛ اما با وجود موقعیت مهم جغرافیایی، هنوز از نظر زیرساخت‌های مخابراتی با محرومیت گسترده روبه‌رو هستند.
مردم: برای یک تماس ساده باید هزینه سنگین بپردازیم
برخی از باشندگان می‌گویند در بسیاری از قریه‌ها، شبکه‌های مخابراتی افغانستان یا به‌صورت کامل در دسترس نیست و یا آن‌قدر ضعیف است که برقراری تماس و استفاده از اینترنت عملاً ممکن نیست.
یک باشنده ولسوالی نسی به خبرنگار آژانس خبری صدای پامیر گفت: «در بسیاری از مناطق ما اگر کسی بخواهد با خانواده یا اقاربش تماس بگیرد، باید به بلندی‌ها برود. گاهی هم اصلاً شبکه پیدا نمی‌شود. مردم مجبورند از سیم‌کارت‌های تاجیکستان استفاده کنند که بسیار گران است.»
یکی دیگر از باشندگان ولسوالی شکی نیز می‌گوید که نبود پوشش مخابراتی تنها یک مشکل ارتباطی نیست، بلکه بر آموزش، تجارت و حتی سلامت مردم هم تأثیر گذاشته است. به گفته او، در مواقع اضطراری، به‌ویژه هنگام بیماری یا حوادث، نداشتن ارتباط سریع می‌تواند جان انسان‌ها را به خطر بیندازد.
او افزود: «وقتی مریضی پیش بیاید یا حادثه‌ای رخ بدهد، ما نمی‌توانیم به‌موقع با داکتر، کلینیک یا اقارب تماس بگیریم. این فقط مشکل تماس نیست؛ این مشکل زندگی روزمره مردم است.»
وابستگی ناخواسته به شبکه‌های تاجیکستان
به گفته باشندگان، نزدیکی جغرافیایی این ولسوالی‌ها به مرز تاجیکستان باعث شده است که در برخی نقاط، سیگنال شبکه‌های مخابراتی آن کشور از شبکه‌های داخلی قوی‌تر باشد. همین مسئله سبب شده تا شماری از خانواده‌ها برای رفع نیازهای ابتدایی ارتباطی، به خرید و استفاده از سیم‌کارت‌های تاجیکستان روی بیاورند.
اما مردم می‌گویند این راه‌حل نیز موقتی، پرهزینه و غیرمطمئن است.
یک باشنده ولسوالی کوف‌آب می‌گوید: «همه مردم توان خرید سیم‌کارت و کریدت تاجیکستان را ندارند. قیمت آن برای مردم عادی بسیار بلند است. از طرف دیگر، همیشه هم کار نمی‌کند و در بعضی مناطق فقط برای چند دقیقه یا چند ساعت در روز آنتن می‌دهد.»
کارشناسان محلی نیز باور دارند که این وابستگی به شبکه‌های بیرونی، افزون بر تحمیل هزینه اقتصادی بر خانواده‌ها، نوعی شکاف ارتباطی و محرومیت دیجیتالی را در این مناطق تشدید کرده است؛ موضوعی که در دنیای امروز می‌تواند پیامدهای گسترده اجتماعی و اقتصادی داشته باشد.
مسئولان محلی: ۱۲ سایت فعال است، ۸ سایت دیگر نیز در دست کار قرار دارد
در برابر این نگرانی‌ها، محمدناصر محمدی، رئیس مخابرات و تکنالوژی معلوماتی بدخشان، می‌گوید که برای بهبود وضعیت مخابراتی در ولسوالی‌های پنج‌گانه درواز، اقداماتی روی دست گرفته شده است.
وی در ادامه گفت که در حال حاضر ۱۲ سایت مخابراتی در این ولسوالی‌ها فعال است و کار روی ۸ سایت مخابراتی دیگر نیز جریان دارد.
به گفته او، با تکمیل این سایت‌ها، بخشی از مشکلات موجود کاهش خواهد یافت و دسترسی مردم به خدمات مخابراتی بهتر خواهد شد.
با این حال، باشندگان می‌گویند آنچه برای آنان اهمیت دارد، فعال بودن واقعی و مؤثر شبکه‌ها در قریه‌ها و مناطق مسکونی است، نه صرفاً ثبت تعداد سایت‌ها روی کاغذ. به باور آنان، بسیاری از مناطق به دلیل کوهستانی بودن، پراکندگی جغرافیایی و فاصله زیاد میان روستاها، همچنان از پوشش پایدار بی‌بهره مانده‌اند.
درواز؛ منطقه‌ای مرزی با نیاز فوری به زیرساخت ارتباطی
ولسوالی‌های پنج‌گانه درواز در شمال‌شرق ولایت بدخشان و در امتداد مرز افغانستان با تاجیکستان موقعیت دارند. این منطقه به دلیل کوهستانی بودن، پراکندگی روستاها، راه‌های دشوارگذر و فاصله از مرکز ولایت، از سال‌ها به این‌سو با کمبود خدمات زیربنایی مواجه بوده است.
باشندگان می‌گویند مشکل مخابرات تنها بخشی از چالش‌های بزرگ‌تر در این مناطق است؛ چالش‌هایی مانند:
- ضعف راه‌های مواصلاتی
- کمبود خدمات صحی
- دسترسی محدود به برق پایدار
- نبود اینترنت باکیفیت
- دشواری در دسترسی به خدمات آموزشی و اداری
به باور شماری از آگاهان محلی، توسعه شبکه‌های مخابراتی در چنین مناطق مرزی نه‌تنها یک نیاز خدماتی، بلکه یک ضرورت امنیتی، اقتصادی و اجتماعی نیز محسوب می‌شود.
تأثیر نبود شبکه بر آموزش، تجارت و خدمات اضطراری
در سال‌های اخیر، با گسترش استفاده از تلفن‌های هوشمند و نیاز روزافزون به ارتباطات دیجیتال، نبود پوشش مناسب مخابراتی در مناطق دورافتاده بیش از گذشته محسوس شده است.
در ولسوالی‌های درواز، بسیاری از شاگردان و دانشجویان برای دریافت اطلاعات آموزشی، دسترسی به منابع درسی و پیگیری امور تحصیلی با مشکل روبه‌رو هستند. همچنان کسبه‌کاران و تاجران محلی نیز می‌گویند که ضعف شبکه‌ها باعث شده نتوانند به‌صورت منظم با بازارها، مشتریان و همکاران خود در مرکز ولایت یا بیرون از کشور در تماس باشند.
در مواردی نیز باشندگان می‌گویند هنگام وقوع حوادث طبیعی، بیماری‌های ناگهانی یا نیاز به انتقال عاجل بیماران، نبود شبکه مخابراتی می‌تواند پیامدهای خطرناکی داشته باشد.
خواست مردم: وعده‌ها باید به پوشش واقعی تبدیل شود
باشندگان ولسوالی‌های پنج‌گانه درواز از حکومت محلی و اداره مخابرات می‌خواهند که روند تکمیل سایت‌های جدید را تسریع کنند و برای مناطق فاقد پوشش، راهکارهای عملی و فوری در نظر بگیرند.
آنان تأکید می‌کنند که ایجاد شبکه‌های مخابراتی پایدار در این مناطق، دیگر یک مطالبه لوکس یا ثانوی نیست، بلکه بخشی از نیازهای اساسی مردم برای زندگی، آموزش، سلامت و ارتباطات است.
یک تن از باشندگان در پایان گفت‌وگو با آژانس خبری صدای پامیر گفت: «امروز در دنیا همه‌چیز با ارتباطات پیش می‌رود؛ اما ما هنوز برای یک تماس ساده هم مشکل داریم. اگر واقعاً به توسعه مناطق مرزی توجه شود، باید از مخابرات شروع شود.»
با وجود تأکید مسئولان بر فعال بودن ۱۲ سایت مخابراتی و جریان کار روی ۸ سایت دیگر، روایت میدانی باشندگان ولسوالی‌های پنج‌گانه درواز نشان می‌دهد که فاصله میان آمار رسمی و واقعیت زندگی مردم همچنان محسوس است. در منطقه‌ای که هم مرزی است، هم کوهستانی و هم از نظر توسعه محروم، دسترسی به شبکه‌های مخابراتی نه‌تنها یک خدمت عمومی، بلکه یک ضرورت حیاتی برای کاهش انزوا و پیوند با جهان بیرون به شمار می‌رود.
خبرنگار محلی آژانس خبری صدای پامیر
