جنگ، ضربِ چنگ ایران است و صلح، مصلحت آن
شهزاده دروازی
گسترش دامنه جنگ ایران؛ تغییر موازنه امنیتی در منطقه است
تنگه هرمز و تنگه بابالمندب دو گذرگاه استراتژیک و بینالمللیاند که کنترول آنها ایرانمحور است. این امتیاز و دستمایه، سرمایه پایانبخش برای جنگی است که مهاجمان کوردل، با چشمهای خونگرفته بر ظرفیت نفتی و انرژی خاورمیانه چشم دوختهاند.
در بیستوچهار ساعت گذشته، درگیری میان ایران و اسرائیل بار دیگر وارد مرحلهای تازه شد. گزارشها حاکی از آن است که حملات موشکی ایران به اهدافی در تلآویو، حیفا و برخی مناطق دیگر اسرائیل، موجب به صدا درآمدن مکرر آژیرهای هشدار و ایجاد نگرانی گسترده در میان ساکنان این مناطق شده است. در مقابل، اسرائیل نیز حملات و عملیات متقابلی را علیه اهدافی در داخل ایران دنبال کرده است.
تحولات اخیر نشان میدهد که این رویارویی از یک نزاع محدود دوجانبه فراتر رفته و ابعاد منطقهای و فرامنطقهای آن روزبهروز گستردهتر میشود. تهدیدهای امنیتی در دریای سرخ، افزایش حملات موشکی و پهپادی نیروهای یمنی علیه منافع اسرائیل و همچنین توان موشکی ایران، معادلات امنیتی اسرائیل را با چالشهای جدی روبهرو ساخته است.
در نتیجه این وضعیت، شهرهای مهمی چون تلآویو و حیفا بارها در وضعیت هشدار قرار گرفتهاند و بخشی از فعالیتهای اقتصادی و اجتماعی در این مناطق تحت تأثیر شرایط جنگی قرار گرفته است. بسیاری از ناظران معتقدند که این تحولات نشاندهنده شکسته شدن بخشی از تصور پیشین درباره مصونیت کامل امنیتی اسرائیل در برابر تهدیدهای منطقهای است.
جنگی که ریشههای آن به ماههای گذشته بازمیگردد، اکنون به صحنهای برای تقابل بازیگران متعدد تبدیل شده است. از دیدگاه بسیاری از تحلیلگران منطقه، ایالات متحده امریکا به عنوان اصلیترین حامی راهبردی اسرائیل، یا اگر دقیقتر بیان شود، شریک درجه یک جنگ تهاجمی در برابر ایران است و نقشی تعیینکننده در روند تحولات کنونی دارد.
در کنار آن، برخی دولتهای عربی منطقه و همچنین کشورهای اروپایی نیز به گونهای مستقیم یا غیرمستقیم در شکلدهی به فضای سیاسی و امنیتی این بحران تأثیرگذار یا درگیر هستند. کشتیکشی امریکا و هموار نمودن قوای تهاجمی آن در دریا مضحک شده است؛ اقدامی که جنگ امریکا علیه ایران را به جنگ آنها در داخل کشور و در میان نهادهای قدرت خانگی تبدیل ساخته است.
رییسجمهور ترامپ با دروغهای همیشگی و زبان الکنِ همواره در خدمت صهیونیزم، تناقضگوییهای خود را ادامه داده و از حصول توافق با ایران سخن گفته است.
رییسجمهور امریکا گفته است: «اسرائیل و ایران به دنبال برقراری آتشبساند. مذاکرات نهایی درباره صلح در جریان است؛ مشروط بر اینکه ناآگاهی یا حماقتی مانعی بر سر راه آن ایجاد نکند. محاصره دریایی ایران همچنان ادامه خواهد داشت و بهطور کامل اجرا خواهد شد، تا زمانی که از دل مذاکرات یک توافق نهایی حاصل شود.»
سپاه و یمن اسرائیل را زدند!
جنگ دیروز که سپاه پاسداران آن را «ضرب چنگ» خویش عنوان داد، ایران و یمن را درهم تنید و دود و آتش شهرهای اسرائیل را در آسمان پیچید. آژیرهای پیوسته و دودهای برخاسته از شهرکها و شهرهای اسرائیل، حکایتگر ماهیت جنگاند و سودای جنگ را برای صهیونیزم در زمین و فضای اسرائیل به نمایش مینهند.
در همین پرواز راکتهای سپاه پاسداران به سوی اسرائیل، تنها صدای آژیرها بلند نشد؛ صدای گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، نیز بالا رفت. فردی که از دید نویسنده، پهلونشین اسرائیل و گزارشگر افشاگرانه آن سازمان به هدایت اسرائیل است. وی از مختل شدن مجاری گفتوگوهای سازمان انرژی اتمی انتقاد کرد.
البته انتقاد او هشداری افشاگرانه است که گویا ایران ناگهان به آزمایش بمب اتم خواهد پرداخت و از دل این جنگ، یک کشور اتمی قدرتمند سر بر خواهد آورد.
در این میان، یمن نیز به یکی از بازیگران مهم این معادله نابرابر تبدیل شده است. سرتیپ یحیی سریع، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، بار دیگر هشدارهای خود را درباره تداوم عملیات علیه منافع اسرائیل اعلام کرده و بر محدودیتهای دریانوردی مرتبط با اسرائیل در دریای سرخ تأکید نموده است.
همزمان، برخی رسانههای اسرائیلی از افزایش نگرانیها نسبت به امنیت مسیرهای کشتیرانی در تنگه بابالمندب خبر دادهاند.
اهمیت بابالمندب از آن جهت است که این گذرگاه راهبردی، یکی از شریانهای اصلی تجارت جهانی و انتقال انرژی به شمار میرود. هرگونه اختلال در این منطقه میتواند پیامدهای اقتصادی و امنیتی گستردهای برای اسرائیل، متحدان آن و همچنین بازارهای جهانی در پی داشته باشد.
با ادامه تبادل حملات و افزایش تنشها، چشمانداز پایان این بحران همچنان مبهم به نظر میرسد. آنچه اکنون بیش از هر زمان دیگری آشکار شده، ورود منطقه به مرحلهای حساس از بازآرایی موازنههای قدرت است؛ مرحلهای که نتایج آن میتواند بر آینده امنیت خاورمیانه و مناسبات قدرتهای جهانی تأثیر عمیقی بر جای بگذارد.
مانع اصلی صلح، امریکاست. منافع روزمره خانواده و تیم مالی ترامپ در همین جنگ رو به افزایش است. هم نتانیاهو و هم ترامپ، با به دست آوردن پولهای هنگفت و مفت، در برابر تیم و تبار خویش میایستند و برای این جنگ نام و نسبت تعیین میکنند.
بسته بودن تنگه هرمز، بهترین دلیل برای اعلام خطر ترامپ به کشورهای غربی و کشورهای عربی خاورمیانه در راستای ایرانهراسی است. او در پی آن است که هزینههای جنگ را از ممالک عربی خاورمیانه دریافت کند و تهدید ایران را با آتشبارها و حملات راکتی ناگهانی ایران، برای آنها نمونه و شاهد بیاورد.
شهزاده دروازی | تحلیلگر سیاسی آژانس خبری صدای پامیر
