به گزارش آژانس خبری صدای پامیر، حاجی زید، سخنگوی والی طالبان در بلخ، اعلام کرده است که توافقات مهمی میان افغانستان و اوزبیکستان در بخش تجارت انجام شده است. به گفته او، بر اساس این توافقات زغال‌سنگ افغانستان به جای پاکستان به اوزبیکستان صادر خواهد شد. وی همچنین افزوده است که در مقابل، اوزبیکستان سمنت و ادویه باکیفیت را به افغانستان صادر می‌کند.
افزایش سطح همکاری‌های تجاری با کشورهای منطقه در حالی صورت می‌گیرد که انسداد گذرگاه‌های مرزی با پاکستان و قطع مبادلات تجاری فشار زیادی بر مسیرهای سنتی تجارت افغانستان وارد کرده است. طالبان به‌ویژه در ماه‌های اخیر تلاش کرده‌اند تعاملات تجاری با ایران و اوزبیکستان را گسترش دهند.
پیش‌تر طالبان اعلام کرده بودند که محصولات زراعتی افغانستان از مسیر هوایی اوزبیکستان به بازارهای آسیای میانه، آسیای جنوبی و اروپا منتقل خواهد شد. همچنین معاون اقتصادی رئیس‌الوزرای طالبان از تاجران خواسته بود که برای تجارت و ترانزیت، راه‌های بدیل جستجو کنند.
از سوی دیگر، وزارت مالیه طالبان مدعی شده که قطع روابط تجاری با پاکستان هیچ‌گونه تأثیر منفی بر روند تجارت کشور نداشته و میزان عواید گمرکی کاهش نیافته است. این وزارت گفته که در تقویت روابط تجاری از راه‌های بدیل، از تاجران حمایت کامل می‌کند.
اما برخلاف این ادعا، روزنامه پاکستانی «دان» در تاریخ ۲۰ عقرب گزارش داده بود که انسداد گذرگاه مرزی تورخم تنها در یک ماه گذشته بیش از ۴.۵ میلیارد دالر به تجارت افغانستان و پاکستان آسیب زده است.
«رضا فرزام» کارشناس اقتصادی، نیز ادعای طالبان مبنی بر بی‌تأثیر بودن انسداد مرزها را فرافکنی خوانده و گفته است که افغانستان هیچ بدیل فوری و عملی برای مسیرهای اصلی تجارت خود مانند پاکستان ندارد.
توافق تازه با اوزبیکستان می‌تواند بخشی از فشار ناشی از تنش‌های مرزی با پاکستان را کاهش دهد، اما کارشناسان باور دارند که افغانستان بدون دسترسی پایدار به گذرگاه‌های اصلی ترانزیتی، قادر به جبران کامل آسیب‌ها نخواهد بود. وابستگی شدید تجارت افغانستان به پاکستان و نبود زیرساخت‌های کافی برای مسیرهای جایگزین، چالش اصلی در برابر سیاست‌های جدید طالبان است.
