به گزارش آژانس خبری صدای پامیر، ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد در امور افغانستان، در تازهترین واکنش خود نسبت به وضعیت آموزش دختران در کشور، بار دیگر از ادامه محدودیتهای طالبان علیه زنان و دختران ابراز نگرانی جدی کرده است.
بنت در پیامی که به مناسبت نوروز در صفحه اجتماعی ایکس منتشر کرده، نوشته است که با آغاز سال جدید تعلیمی در افغانستان، دختران بالاتر از صنف ششم همچنان از رفتن به مکتب محروم ماندهاند؛ وضعیتی که اکنون به یکی از برجستهترین نمادهای نقض حقوق بشر در افغانستان تحت حاکمیت طالبان تبدیل شده است.
او در این پیام تأکید کرده که این محدودیت تنها به مکاتب محدود نمیشود، بلکه زنان و دختران دانشجو نیز همچنان از حضور در دانشگاهها محروم هستند؛ موضوعی که به گفته او، نهتنها حق اساسی آموزش را از میلیونها شهروند افغانستان سلب کرده، بلکه آینده علمی، اجتماعی و اقتصادی کشور را نیز در معرض تهدید قرار داده است.
گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل این وضعیت را «غیرقابل قبول» خوانده و از طالبان خواسته است که هرچه زودتر ممنوعیت آموزش دختران و زنان را لغو کنند. او تصریح کرده که محرومسازی دختران از آموزش، نقض آشکار حقوق بنیادین بشر است و ادامه این روند میتواند خسارات عمیق و ماندگاری بر ساختار جامعه افغانستان وارد کند.
محرومیت دختران از آموزش؛ یکی از جنجالیترین تصمیمهای طالبان
پس از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان در آگست ۲۰۲۱، محدودیتهای گستردهای بر زنان و دختران اعمال شد. در میان این محدودیتها، بسته شدن مکاتب متوسطه و لیسه به روی دختران و سپس ممنوعیت تحصیل زنان در دانشگاهها، با واکنشهای تند داخلی و بینالمللی روبهرو شد.
این تصمیمها از همان ابتدا با محکومیت سازمان ملل متحد، نهادهای حقوق بشری، سازمانهای آموزشی بینالمللی و شماری از کشورهای جهان همراه بود. بسیاری از تحلیلگران و ناظران معتقدند که ادامه این سیاستها، افغانستان را با یک بحران عمیق انسانی و توسعهای مواجه کرده است.
در حال حاضر، افغانستان تنها کشوری در جهان است که در آن دختران از آموزش متوسطه و عالی بهصورت گسترده و رسمی محروم شدهاند؛ مسئلهای که بارها از سوی نهادهای بینالمللی بهعنوان یکی از تاریکترین جلوههای تبعیض جنسیتی در عصر معاصر توصیف شده است.
پیامدهای خطرناک ممنوعیت آموزش دختران در افغانستان
کارشناسان آموزشی و نهادهای بینالمللی بارها هشدار دادهاند که ادامه ممنوعیت آموزش دختران، پیامدهایی بسیار فراتر از حوزه تعلیم و تربیه دارد. این محدودیتها میتواند زمینهساز افزایش فقر، تشدید نابرابری، رشد ازدواجهای زودهنگام و اجباری، کاهش مشارکت زنان در بازار کار، افت شاخصهای سلامت و کاهش ظرفیت نیروی انسانی متخصص در افغانستان شود.
از دید ناظران، حذف نیمی از جمعیت کشور از نظام آموزشی، نهتنها آینده نسل کنونی را تضعیف میکند، بلکه روند توسعه و بازسازی افغانستان را برای سالهای طولانی با بحران روبهرو خواهد ساخت.
فشار جهانی بر طالبان ادامه دارد
اظهارات تازه ریچارد بنت در حالی مطرح میشود که جامعه جهانی در بیش از سه سال گذشته بارها از طالبان خواسته است محدودیتهای وضعشده علیه زنان و دختران را لغو کنند. با این حال، طالبان تاکنون تغییری اساسی در سیاستهای خود ایجاد نکردهاند.
ریچارد بنت در گزارشها و موضعگیریهای پیشین خود نیز بارها نسبت به آنچه «نهادینه شدن تبعیض سیستماتیک علیه زنان» در افغانستان خوانده، هشدار داده است. او تأکید کرده که تداوم این روند میتواند افغانستان را به یکی از شدیدترین نمونههای محرومیت ساختاری زنان از حقوق اساسی در جهان تبدیل کند.
تکرار هشدارها از سوی سازمان ملل و سایر نهادهای بینالمللی، نشان میدهد که محرومیت دختران از مکتب دیگر فقط یک تصمیم داخلی تلقی نمیشود، بلکه به یک بحران بزرگ حقوق بشری و توسعهای برای افغانستان بدل شده است. اگر طالبان در این سیاست تجدیدنظر نکنند، فشارهای بینالمللی و انزوای سیاسی آنان در این پرونده همچنان افزایش خواهد یافت.
