اعتراف حقانی به نارضایتی مردم، نیرنگ سیاسی و ترک در دیوار قدرت طالبان
مهدی حسینی
اعتراف صریح سراج الدین حقانی درباره مخالفت بخش گسترده ای از جامعه افغانستان با سیاست های هبت الله آخندزاده، خط بطلانی بر ادعاهای دروغین وفاق و مشروعیت در درون طالبان کشید و پرده از بحران عمیق در ساختار قدرت این گروه برداشت.
وقتی وزیر داخله طالبان مجبور می شود در برابر افکار عمومی بپذیرد که مردم با تصمیم های رهبر این گروه مخالف اند و برای حفظ نظام باید به مردم توضیح داد، دیگر جایی برای انکار نارضایتی اجتماعی باقی نمی ماند.
این سخن در واقع اعتراف به شکاف خطرناک میان حاکمیت خودکامه قندهار و واقعیت های تلخ زندگی مردم در کابل و سایر ولایت ها است؛ جایی که سیاست های سخت گیرانه، محدودیت های اجتماعی، محرومیت از آموزش و کار و بی توجهی به معیشت شهروندان، جامعه را به سمت نارضایتی انباشته و بی اعتمادی عمیق سوق داده است.
این اظهارات هم زمان نشان می دهد که تنش بر سر شیوه حکمرانی و تمرکز مطلق قدرت به سطوح بالای طالبان کشیده شده است. تأکید حقانی بر اهمیت نظام به جای فرد و اشاره به دشواری بیشتر اداره کشور نسبت به دوران جنگ، یک نقد پنهان اما گزنده به تمرکز گرایی افراطی هبت الله آخندزاده و حلقه بسته قندهار است.
جنگیدن و کنترل نظامی با تفنگ و ترس، بسیار ساده تر از اداره یک کشور و پاسخ گویی به نیازهای واقعی و مطالبات انسانی مردم است؛ واقعیتی که اکنون گریبان طالبان را گرفته و ناتوانی این گروه را در گذار از منطق چریک و جنگ به منطق حکمرانی مسؤلانه عریان کرده است.
تضاد میان شعارهای دینی و ادعاهای حمایت از مردم با واقعیت های میدانی در افغانستان، به نقطه اوج رسیده است. حاکمیتی که به جای رفع فقر، تأمین حقوق شهروندی و شنیدن صدای جامعه، تنها به دنبال تحمیل فرامین فردی و اقناع اجباری مردم است، با بحران مزمن اعتماد روبه رو می شود.
اعتراف حقانی بیش از آن که نشانه اصلاح یا تغییر مسیر بنیادین باشد، بازتاب فشارهای درونی و هراس از فرسایش بیشتر ساختار قدرت است؛ ساختاری که هرچه بیشتر بر تمرکز فردی و نادیده گرفتن خواست مردم پافشاری کند، شکاف میان خود و جامعه را عمیق تر و بقای سیاسی خود را در میان مدت شکننده تر خواهد ساخت.
بنابراین، این ژست های دلسوزانه و انتقادهای تاکتیکی حقانی بیش از آن که نشانه دگرگونی یا دغدغه واقعی برای مردم باشد، بخشی از بازی قدرت و نیرنگ سیاسی برای باج گیری و سهم خواهی بیشتر در برابر حلقه قندهار است.
کسی که سال ها معمار و طراح اصلی عملیات انتحاری، بمب گذاری و خون ریزی در افغانستان بوده و کارنامه اش با مرگ غیرنظامیان و ویرانی گره خورده است، امروز در جایگاه منتقد دلسوز ظاهر می شود تا از نارضایتی مردم به نفع موقعیت خود بهره برداری کند.
مردم افغانستان به خوبی می دانند که تفاوت قندهار و حقانی بر سر روش سرکوب و چگونگی حفظ قدرت است، نه بر سر آزادی، کرامت و رفاه شهروندان؛ و هیچ نقاب جدیدی نمی تواند کارنامه خونین معماران خشونت را پاک کند.
مهدی حسینی نویسنده و کارشناس علوم سیاسی













