فیض‌آباد – گزارش اختصاصی آژانس خبری صدای پامیر
بازارهای ویژه‌ی زنان در بدخشان که در سال‌های جمهوریت در شهر فیض‌آباد و ولسوالی‌های کشم، ارگو، درایم، خاش، بهارک، اشکاشم، شغنان و خواهان ایجاد شده بود، پس از تسلط طالبان به‌کلی تعطیل شده است.
این بازارها روزگاری به‌عنوان یکی از دستاوردهای مهم اقتصادی و اجتماعی برای زنان معرفی می‌شدند، اما اکنون درهای آن قفل شده و زنان نه‌تنها منبع درآمد خود را از دست داده‌اند، بلکه عملاً از صحنه‌ی عمومی حذف گردیده‌اند.
این بازارها زمینه‌ی فعالیت صدها زن صنعت‌گر، خیاط، فروشنده‌ی صنایع دستی و تولیدکنندگان مواد خوراکی محلی را فراهم کرده بودند. زنان از همین راه بخشی از هزینه‌های زندگی‌شان را تأمین می‌کردند.
مهتاب، یکی از صنعت‌گران و باشنده فیض‌آباد، به خبرنگار آژانس خبری صدای پامیر گفته است که: «من سال‌ها در بازار مخصوص زنان غرفه داشتم و صنایع دستی و لباس‌های محلی می‌فروختم. حالا بازار بسته شده، تمام سرمایه‌ی من در خانه مانده و هیچ کسی اجازه نمی‌دهد که دوباره کار کنم.»
گل‌زار، زنی از ولسوالی بهارک، نیز با نگرانی می‌گوید:«من تنها نان‌آور خانواده بودم. شوهرم بیمار است. حالا که بازار بسته شده، دیگر هیچ راهی برای تأمین نفقه‌ی کودکانم ندارم.»
یک زن دیگر از شغنان که نخواست نامش فاش شود، گفت: «این بازارها تنها محل تجارت نبود، بلکه جایی برای نفس کشیدن زنان بود. ما همدیگر را می‌دیدیم، تجربه ردوبدل می‌کردیم و اعتمادبه‌نفس می‌گرفتیم. بسته‌شدن آن یعنی محو کامل زنان از جامعه.»
بازارهای ویژه‌ی زنان در بدخشان از سال ۱۳۹۳ به بعد با همکاری اداره‌های محلی و برخی نهادهای بین‌المللی ایجاد شد. هدف از آن، فراهم‌کردن محیطی امن برای تجارت زنان و تشویق مشارکت آنان در اقتصاد خانواده و جامعه بود.
اما پس از سقوط دولت پیشین و روی‌کارآمدن طالبان، تمامی این بازارها تعطیل شده است. طالبان تاکنون دراین‌باره هیچ موضع رسمی اعلام نکرده‌اند، اما فعالان حقوق زن می‌گویند که سیاست کلی این گروه، حذف زنان از فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی است.
کارشناسان هشدار می‌دهند که تعطیلی این بازارها به فقر بیشتر خانواده‌ها، افزایش وابستگی زنان و گسترش نارضایتی اجتماعی در بدخشان منجر خواهد شد.
—
