به گزارش آژانس خبری صدای پامیر، فرانک والتر اشتاینمایر، رئیسجمهور آلمان، در یکی از صریحترین و کمسابقهترین مواضع خود علیه سیاست خارجی ایالات متحده، جنگ علیه ایران را یک «اشتباه سیاسی فاجعهبار» توصیف کرد و بهطور مستقیم از رویکرد دونالد ترامپ در عرصه بینالمللی انتقاد نمود.
رئیسجمهور آلمان در سخنانی که بازتاب گستردهای در فضای سیاسی و رسانهای اروپا داشته، هشدار داد که به دلیل سیاست خارجی ترامپ، روابط آلمان با امریکا، بهعنوان بزرگترین متحد این کشور پس از جنگ جهانی دوم، در مسیر سرد شدن و فاصلهگیری قرار گرفته است.
این موضعگیری از آن جهت اهمیت دارد که اشتاینمایر در اظهارات خود، موضعی صریحتر و تندتر از فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان اتخاذ کرده و در عمل، یکی از شدیدترین انتقادها را نسبت به عملکرد دولت ترامپ در قبال ایران و نظم بینالمللی مطرح ساخته است.
انتقاد بیپیشینه از جنگ ایران و نقض قوانین بینالمللی
اشتاینمایر در بخشی از سخنان خود با اشاره مستقیم به جنگ علیه ایران، تأکید کرد که در این جنگ قوانین بینالمللی نقض شده است و سیاست خارجی آلمان نمیتواند با سکوت یا تعارف در برابر چنین موضوعی، اعتبار خود را حفظ کند.
او با لحنی صریح گفت: «سیاست خارجی ما تنها به این دلیل که نقض قوانین بینالمللی را، نقض قوانین بینالمللی نمینامیم، قانعکنندهتر نمیشود.»
این جمله، از نگاه بسیاری از ناظران، نهتنها انتقادی مستقیم از اقدام نظامی علیه ایران، بلکه اعتراض آشکار به رویکرد محتاطانه و مبهم دولت آلمان در قبال مشروعیت این جنگ نیز به شمار میرود.
جنگ علیه ایران؛ «غیرضروری» و «فاجعهبار»
رئیسجمهور آلمان در ادامه، جنگ علیه ایران را غیرضروری خواند و آن را یک «اشتباه سیاسی فاجعهبار» توصیف کرد؛ عبارتی که از نظر سیاسی، یکی از تندترین مواضع رسمی از سوی یکی از عالیترین مقامات آلمان در قبال اقدام نظامی علیه ایران محسوب میشود.
او همچنین هشدار داد که دور دوم ریاستجمهوری ترامپ، در حال ایجاد شکافی عمیق در روابط خارجی آلمان است؛ شکافی که به گفته او، از نظر شدت و پیامد، میتواند با تأثیرات راهبردی تهاجم روسیه به اوکراین قابل مقایسه باشد.
این مقایسه، نشان میدهد که برلین نسبت به پیامدهای رویکردهای ترامپ در حوزه سیاست خارجی، نه صرفاً در سطح یک اختلاف تاکتیکی، بلکه در سطح یک دگرگونی ژئوپلیتیکی در روابط فراآتلانتیکی نگران است.
فاصله معنادار میان رئیسجمهور و صدراعظم آلمان
موضعگیری اشتاینمایر در شرایطی صورت گرفته که تاکنون فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، از پاسخ روشن به پرسشها درباره مشروعیت جنگ علیه ایران طفره رفته است.
همین مسئله باعث شده اظهارات رئیسجمهور آلمان بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد؛ زیرا او نهتنها بهصراحت از نقض قوانین بینالمللی سخن گفته، بلکه جنگ علیه ایران را بهطور روشن غیرضروری و فاجعهبار توصیف کرده است.
این تفاوت لحن میان دو مقام ارشد آلمانی میتواند نشانهای از شکاف در سطح تصمیمسازی سیاسی برلین درباره نحوه مواجهه با سیاستهای دولت ترامپ باشد؛ شکافی که ممکن است در ادامه، بر مواضع اتحادیه اروپا و روابط آن با امریکا نیز تأثیرگذار باشد.
پیام سیاسی سخنان اشتاینمایر؛ هشدار به واشنگتن و بازتعریف روابط با امریکا
اظهارات اشتاینمایر تنها یک انتقاد لفظی نیست؛ بلکه از منظر راهبردی، میتواند حامل یک پیام جدی به واشنگتن باشد: اینکه بخشی از نخبگان سیاسی آلمان، دیگر حاضر نیستند هزینه تصمیمات یکجانبه و پرتنش امریکا را بدون اعتراض بپذیرند.
اگر این روند ادامه یابد، روابط آلمان و امریکا که دههها یکی از ستونهای اصلی نظم غربی پس از جنگ جهانی دوم بوده، ممکن است وارد مرحلهای از بازتعریف، سردی سیاسی و کاهش اعتماد متقابل شود.
در شرایطی که جنگ علیه ایران به یکی از موضوعات حساس در عرصه بینالمللی تبدیل شده، چنین موضعگیریهایی میتواند بهتدریج فضای انتقادی گستردهتری در اروپا علیه سیاستهای ترامپ ایجاد کند.
