به گزارش آژانس خبری صدای پامیر در نیمروز، بسیاری از خانواده‌ها طویانه را بخشی از سنت ازدواج می‌دانند؛ اما روایت زنان و جوانان نشان می‌دهد این رسم برای شماری از آنان به چرخه‌ای از قرض‌داری، مهاجرت، خشونت خانگی و اختلافات خانواده‌گی تبدیل شده است. در این ولایت، میزان طویانه معمولاً میان سه تا ۱۵ لک افغانی تعیین می‌شود و همین مبلغ سنگین، آغاز زنده‌گی مشترک را برای بسیاری دشوار کرده است.
ماه‌جبین، باشندۀ زرنج، می‌گوید شوهرش هفت سال در ایران کارگری کرد تا ۱۵ لک افغانی طویانه را فراهم کند؛ اما زنده‌گی مشترک‌شان زیر سایۀ خشونت و فشارهای خانواده‌گی آغاز شد. او می‌گوید در نبود شوهرش مجبور بود تمام کارهای خانه را انجام دهد و بارها از سوی خانواده شوهر مورد لت‌وکوب قرار گرفت. به گفتۀ او، اگر خانواده‌اش به جای طویانه سنگین به آیندۀ او فکر می‌کردند، شاید امروز زنده‌گی‌اش این‌گونه نمی‌بود.
شبنم، زن دیگری از زرنج، روایت مشابهی دارد. او می‌گوید در ۱۴ سالگی در بدل ۸ لک افغانی نامزد شد و نامزدش سال‌ها در ایران کارگری کرد تا پول طویانه را فراهم کند. شبنم می‌گوید شوهرش هنوز نتوانسته قرض‌های عروسی را بپردازد و همین بدهکاری هر روز تنش‌های خانواده‌گی را بیشتر می‌کند. او از خشونت‌های شدید، سقط جنین و محرومیت از خدمات درمانی سخن می‌گوید و تأکید می‌کند که فشار قرضه آرامش را از زنده‌گی‌شان گرفته است.
عبدالقیوم، جوان ۳۰ ساله، پنج سال است نامزد شده اما به دلیل طویانه ۱۰ لک افغانی هنوز نتوانسته عروسی کند. او می‌گوید سال‌ها کارگری در ایران نیز نتوانسته پول لازم را فراهم کند و فشار روحی ناشی از این وضعیت هر روز بیشتر می‌شود. به باور او، بسیاری از جوانان به دلیل طویانه‌های سنگین ناچار به مهاجرت می‌شوند؛ مهاجرتی که گاهی سال‌ها طول می‌کشد و حتا به ازدواج هم نمی‌رسد.
در مقابل، برخی خانواده‌ها گرفتن طویانه را حق والدین می‌دانند. عبدالله یوسفی، باشندۀ زرنج، می‌گوید این رسم از بزرگان به جا مانده و خانواده‌ها برای تأمین هزینه‌های جهیزیه ناچار به گرفتن پیشکش هستند.
عالمان دین و کارشناسان اجتماعی اما نسبت به پیامدهای این رسم هشدار می‌دهند. مولوی گل‌احمد احمدی می‌گوید اسلام مردم را به ساده‌گیری در ازدواج تشویق کرده و طویانه‌های گزاف و مصارف بلند را مردود می‌داند. او تأکید می‌کند که بسیاری از جنجال‌های خانواده‌گی و طلاق‌ها ناشی از همین مصارف سنگین است.
از سوی دیگر، داکتر فرید احمدی، روان‌شناس، می‌گوید آغاز زنده‌گی مشترک با قرض‌داری آرامش روانی زوج‌ها را از بین می‌برد و احتمال مشاجره، خشونت خانگی، افسرده‌گی و طلاق را افزایش می‌دهد. او تأکید می‌کند هرچه ازدواج ساده‌تر باشد، دوام و رضایت زنده‌گی مشترک بیشتر خواهد بود.پژواک
