ترامپ در تله فرسایشی تهران: استراتژی برنده زمان، انرژی و هرمز
مهدی حسینی
آمریکا و اسرائیل به عنوان دو شریک استراتژیک، طی بیش از ۴۰ سال تحریم نتوانستند ایران را از پای درآورند. طی این چند سال ترورهای گسترده از فرماندهان نظامی تا شهادت آیتالله خامنهای هم نتوانستند ایران را مهار کنند. حتی با وجود بمباران های گسترده از جنگ ۱۲ روزه تا همین جنگ الان هم نتوانستند نظام ایران را سرنگون کنند.
به گفته بلومبرگ: این جنگ نه تنها موجب قیام داخلی نشده، بلکه با برانگیختن حس ملی گرایی و میهنپرستی، موجب همسویی منتقدان داخلی با حاکمیت در برابر تهدیدات خارجی شده است.
به باور من نیز ساختار قدرت و نظامی ایران پس از سالها تجربه در تحریمها و جنگهای نیابتی به شکلی شبکهای و غیرمتمرکز بازسازی شده است، به طوری که حتی با حذف فیزیکی رهبران نیز متوقف نمیشود. نظام سیاسی ایران نمیتواند با حملات نظامی از هم بپاشد. زیرا تهران بر آن است که با اجرای راهبرد فرسایشی کردن جنگ، از عنصر زمان به نفع خود استفاده کند و به این ترتیب، قیمت جهانی انرژی را افزایش دهد و فشار سیاسی را بر ترامپ بیشتر کند.
اکنون ترامپ خیال حمله به جزیره خارک را در سر دارد و از طرفی نیز می گوید مذاکراتی با طرف های ایرانی داشته ایم.
در مورد مذاکرات، به وضوح پیامها رد و بدل شده، اما دلایل قوی برای تردید در اینکه ایران واقعاً امتیازی داده باشد، وجود دارد.
در چنین بحرانهایی، امتیازها معمولاً شفاف و علنی نیستند. پیامها پشتپرده رد و بدل میشود. اما این که گفته میشود ایران امتیازی نداده، بیشتر یک حدس است. در واقعیت، معمولاً هر دو طرف چیزی میدهند و چیزی میگیرند، حتی اگر در ظاهر انکار کنند.
تهران بعید است تنگه را بدون دریافت امتیازات معنادار از سوی آمریکا بازگشایی کند.
و اما مسئله تنگه هرمز. ایران توانسته تهدید به اختلال در مسیرهای انرژی را باور پذیر کند، این یک اهرم فشار واقعی است. در سیاست بینالملل، هر کشوری که بتواند هزینه ایجاد کند، دست بالاتر در مذاکره دارد. و ایران در این زمینه دست بالا را دارد از این زاویه، ایران توانسته سطحی از بازدارندگی و فشار ایجاد کرده و ترامپ را وادار به عقب نشینی کند
برای ترامپ، به نظر میرسد هدف حالا تغییر کرده. دیگر بحث تغییر حکومت نیست، بلکه بحث بازگشایی تنگه است.
از منظر ایران، این یک دستاورد قابل توجه است. آنها نه تسلیم شدند، نه عقب کشیدند و احتمالاً واشنگتن را مجبور کردهاند که اهداف خود را بازتعریف کند.
بنابراین، ایران نشان داده میتواند هزینه ایجاد کند، آمریکا نیز نشان داده نمیخواهد وارد جنگ پرهزینه شود. جنگ ادامه دارد، بحران تمام نشده، اما یک مسیر بالقوه برای کاهش تنش پدیدار شده است.
مهدی حسینی | تحلیلگر سیاسی آژانس خبری صدای پامیر
