به گزارش آژانس خبری صدای پامیر، در پی تشدید تنش‌ها و درگیری‌های اخیر در بدخشان، رهبری طالبان تغییراتی را در سطح اداره محلی و ساختار امنیتی این ولایت به اجرا گذاشته است. این تغییرات با جابه‌جایی همزمان والی و فرمانده پولیس طالبان در بدخشان همراه بوده و نشان می‌دهد وضعیت این ولایت در محاسبات رهبری طالبان اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است.
براساس فرمان هبت‌الله آخندزاده، رحمت‌الله نجیب به‌عنوان والی جدید طالبان در بدخشان و احمدشاه دین‌دوست به‌عنوان فرمانده پولیس این گروه در این ولایت تعیین شده‌اند. نجیب پیش از این معین اداری وزارت داخله طالبان بود و دین‌دوست نیز مسئولیت ولایت این گروه در سرپل را بر عهده داشت.
در همین تغییرات، محمداسماعیل غزنوی، والی پیشین طالبان در بدخشان، از این سمت کنار گذاشته شده و به‌عنوان معاون حفظ و مراقبت جاده‌ها در وزارت فواید عامه طالبان تعیین شده است. عبدالبصیر مظهری، فرمانده پولیس پیشین بدخشان، نیز به ریاست فواید عامه طالبان در قندهار منتقل شده است.
این جابه‌جایی‌ها تنها به بدخشان محدود نمانده است. عبدالجبار، معاون حفظ و مراقبت جاده‌های وزارت فواید عامه طالبان، به‌عنوان معین اداری این وزارت منصوب شده و بختیار معاذ، والی پیشین طالبان در لغمان، نیز به‌عنوان والی جدید این گروه در سرپل تعیین شده است.
زمان‌بندی این تغییرات اهمیت دارد. بدخشان طی هفته‌های اخیر شاهد درگیری و تنش بوده و موضوع جمعه‌خان فاتح و نیروهای وابسته به او، این ولایت را در مرکز توجه امنیتی طالبان قرار داده است. فرمان جدید طالبان دلیل مشخصی برای برکناری مسئولان پیشین بدخشان ارائه نکرده، اما همزمانی تغییرات با این تحولات، این پرسش را مطرح می‌کند که آیا رهبری طالبان به این نتیجه رسیده است که ساختار موجود در بدخشان برای مدیریت شرایط کافی نبوده است.
تغییر همزمان والی و فرمانده پولیس می‌تواند از یک جهت به معنای تلاش برای ایجاد هماهنگی بیشتر میان بخش سیاسی و امنیتی طالبان در بدخشان باشد. والی مسئول اداره سیاسی و اجرایی ولایت است و فرمانده پولیس مسئولیت اصلی تأمین امنیت و اجرای سیاست‌های امنیتی را بر عهده دارد. تغییر هر دو مقام در یک مقطع، معمولاً زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که حکومت مرکزی بخواهد شیوه مدیریت یک منطقه را تغییر دهد یا کنترل خود را بر آن تقویت کند.
نکته دیگر در این جابه‌جایی‌ها، حذف نشدن مقام‌های قبلی از ساختار طالبان است. غزنوی و مظهری از قدرت کنار گذاشته نشده‌اند، بلکه به سمت‌های دیگری منتقل شده‌اند. این شیوه در ساختار طالبان بارها تکرار شده است؛ فردی که در یک ولایت مسئولیت دارد، ممکن است بعداً به ولایت یا وزارت دیگری منتقل شود و جای او را فرد دیگری بگیرد. بنابراین تغییر مقام‌ها در طالبان الزاماً به معنای مجازات یا برکناری سیاسی نیست و گاهی بخشی از سیستم جابه‌جایی و بازتوزیع مسئولیت‌هاست.
با این حال، وضعیت بدخشان موضوع را متفاوت می‌کند. این ولایت به دلیل موقعیت مرزی، جغرافیای دشوار، منابع معدنی و سابقه فعالیت گروه‌های مخالف طالبان، برای حکومت این گروه اهمیت امنیتی و سیاسی دارد. از سوی دیگر، تنش‌های اخیر نشان داد که کنترل اداری یک ولایت لزوماً به معنای کنترل کامل همه شبکه‌های قدرت در آن نیست. وجود فرماندهان محلی، نیروهای مسلح و شبکه‌های نفوذ می‌تواند اجرای تصمیم‌های مرکز را با چالش روبه‌رو کند.
از این زاویه، انتصاب رحمت‌الله نجیب و احمدشاه دین‌دوست را می‌توان بخشی از تلاش رهبری طالبان برای بازتنظیم مدیریت بدخشان پس از یک دوره تنش دانست. اما مشخص نیست تغییر افراد تا چه اندازه بتواند مشکلات موجود را کاهش دهد. اگر ریشه تنش‌ها به رقابت بر سر قدرت، منابع، نفوذ محلی یا رابطه میان فرماندهان و مرکز مربوط باشد، تغییر والی و فرمانده پولیس به تنهایی نمی‌تواند همه این مسائل را حل کند.
اکنون پرسش اصلی این است که والی و فرمانده پولیس جدید چه رویکردی در برابر وضعیت بدخشان در پیش خواهند گرفت. اگر هدف طالبان صرفاً تغییر افراد باشد، ممکن است شرایط برای مدتی آرام شود؛ اما اگر رهبری این گروه به دنبال حل ریشه‌ای مشکلات بدخشان باشد، باید دید آیا در کنار تغییرات امنیتی و اداری، برای مدیریت اختلافات محلی و کاهش تنش‌های موجود نیز برنامه‌ای دارد یا خیر.
در نهایت، تغییرات اخیر را باید فراتر از یک جابه‌جایی معمول اداری دید. بدخشان در هفته‌های اخیر به یکی از آزمون‌های مهم طالبان برای حفظ کنترل مرکزی تبدیل شده و نحوه عملکرد والی و فرمانده پولیس جدید می‌تواند نشان دهد که رهبری این گروه در برابر این وضعیت به دنبال مدیریت بحران است یا تغییر مسیر در شیوه اداره این ولایت.
آژانس خبری صدای پامیر
