به گزارش آژانس خبری صدای پامیر، موضوع اجباری شدن بیمه درمانی برای مهاجران افغانستانی در ایران، در ماه‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های خانواده‌های مهاجر تبدیل شده است. افزایش ناگهانی تعرفه‌های بیمه، الزام به پرداخت یکجای هزینه‌ها، نبود امکان قسط‌بندی و محدود بودن پوشش خدمات درمانی، نگرانی‌های گسترده‌ای را در میان اتباع افغانستانی ایجاد کرده است.
در همین زمینه، محمدرضا زهرایی، دبیر ستاد راهبری مهاجرین حوزه‌های علمیه و پژوهشگر علوم اجتماعی، در مصاحبه با خبرگزاری ایراف با انتقاد از شیوه اجرای این طرح، تأکید کرده است که اصل بیمه درمانی اقدامی مثبت و ضروری است، اما تعرفه‌های تعیین‌شده و نحوه اجرای آن نیازمند بازنگری فوری است.
هزینه‌های سنگین برای خانواده‌های مهاجر
زهرایی گفته است مبلغ تعیین‌شده برای بیمه سلامت اتباع خارجی حدود ۸ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان برای هر نفر است؛ رقمی که به گفته او، از هزینه بیمه دهک دهم ایرانی‌ها نیز بیشتر است. او این تفاوت را «سؤال‌برانگیز» توصیف کرده و خواستار شفاف‌سازی درباره نحوه تعیین تعرفه‌ها شده است.
به گفته وی، الزام ثبت‌نام خانوادگی باعث شده هزینه بیمه برای خانواده‌های ۵ یا ۶ نفره به حدود ۵۰ تا ۶۰ میلیون تومان برسد؛ رقمی که برای بسیاری از خانواده‌های مهاجر، به‌ویژه کارگران روزمزد، عملاً غیرقابل پرداخت است.
او همچنین نبود امکان پرداخت اقساطی را یکی از مشکلات جدی این طرح دانسته و گفته است بسیاری از خانواده‌ها توان پرداخت یکجای چنین مبالغی را ندارند.
انتقاد از پوشش محدود خدمات درمانی
دبیر ستاد راهبری مهاجرین حوزه‌های علمیه با اشاره به محدود بودن خدمات بیمه سلامت گفته است حتی بسیاری از شهروندان ایرانی نیز از پوشش این بیمه رضایت ندارند و بخشی از هزینه‌های درمانی همچنان بر عهده خود افراد باقی می‌ماند.
به گفته او، مهاجران این پرسش را مطرح می‌کنند که در برابر پرداخت هزینه‌های سنگین، چه سطحی از خدمات درمانی دریافت خواهند کرد.
زهرایی همچنین به تفاوت وضعیت بیمه سلامت و بیمه تأمین اجتماعی اشاره کرده و گفته است بخشی از اتباع شاغل در مراکز رسمی تحت پوشش بیمه تأمین اجتماعی قرار دارند، اما بسیاری دیگر فقط باید از مسیر بیمه سلامت اقدام کنند که همین مسئله موجب سردرگمی شده است.
انتقاد از دریافت هزینه در دفاتر کفالت
وی از الزام مراجعه اتباع به دفاتر کفالت برای ثبت‌نام بیمه نیز انتقاد کرده و گفته است این دفاتر بابت ثبت اطلاعات و تکمیل فرم‌ها حدود ۲۳۰ هزار تومان دریافت می‌کنند؛ موضوعی که هزینه نهایی بیمه را افزایش می‌دهد.
او تأکید کرده که مشخص نیست چرا این روند به دفاتر کفالت واگذار شده و چرا اتباع نمی‌توانند مستقیماً از طریق سامانه بیمه سلامت ثبت‌نام کنند.
نگرانی درباره گروه‌های آسیب‌پذیر
زهرایی هشدار داده است که گروه‌های آسیب‌پذیر مانند بیماران، سالمندان و زنان سرپرست خانوار، حمایت کافی دریافت نمی‌کنند. او گفته است اگرچه در برخی موارد صحبت از حمایت نهادهای بین‌المللی و خیریه‌ها مطرح می‌شود، اما بسیاری از خانواده‌ها یا از این سازوکارها اطلاعی ندارند یا عملاً از آن بهره‌مند نمی‌شوند.
او خواستار استفاده بیشتر از ظرفیت نهادهای حمایتی، خیریه‌ها و کمک‌های مردمی برای حمایت از مهاجران نیازمند شده است.
درخواست برای بازنگری فوری
این پژوهشگر علوم اجتماعی در پایان تأکید کرده است که تعرفه‌های فعلی بیمه باید هرچه سریع‌تر بازنگری شود و حداقل انتظار این است که نرخ بیمه اتباع به تعرفه دهک‌های برخوردار ایرانی نزدیک شود.
به گفته وی، اصل بیمه درمانی اقدامی مثبت و ضروری است، اما نحوه اجرا، هزینه‌های بالا، نبود قسط‌بندی، پوشش محدود خدمات و بی‌توجهی به شرایط اقتصادی خانواده‌های مهاجر، چالش‌هایی است که می‌تواند تبعات گسترده اجتماعی و معیشتی برای مهاجران افغانستانی در ایران ایجاد کند.
