به گزارش آژانس خبری صدای پامیر، بر اساس اطلاعات منتشرشده در وبسایت رسمی کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد، این نهاد در سطح جهانی از میلیونها نفر که به دلیل جنگ، ناامنی یا تعقیب از خانههای خود رانده شدهاند، همچنین افراد بیتابعیت یا در معرض خطر بیتابعیتی پشتیبانی میکند.
حمایتها در ایران
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل اعلام کرده است که در ایران، حمایتها عمدتاً شامل:
اتباع افغانستانی دارای کارت آمایش
اتباع عراقی دارای کارت هویت
پس از اجرای نخستین دوره ثبتنام طرح آمایش و هویت در سال ۱۳۸۰، روند تمدید سالانه کارتها توسط اداره کل امور اتباع دنبال شد. کارتهای آمایش و هویت در عمل نشاندهنده وضعیت پناهندگی در ایران هستند و دارندگان آنها از خدمات ویژه مانند تحصیل، بیمه سلامت و اشتغال در مشاغل مشخص بهرهمند میشوند.
بر اساس اعلام کمیساریای ملل متحد، تنها کسانی که پیشتر در پایگاه داده آمایش و هویت ثبتنام شدهاند، امکان تمدید یا ثبتنام مجدد در سالهای بعد را دارند. همچنین کودکان تنها در صورتی میتوانند وضعیت آمایش یا هویت دریافت کنند که هر دو والد دارای کارت معتبر باشند.
نقش دفاتر کفالت
از سال ۱۳۹۲، دفاتر موسوم به «کفالت» بهعنوان نهادهای تعیینشده از سوی دولت ایران، مسئول دریافت مدارک تمدید کارتهای آمایش و هویت و نیز صدور برخی مجوزهای موقت کار شدهاند.
دارندگان کارت آمایش و هویت مجازند در محل تعیینشده روی کارت اقامت داشته باشند و برای سفر به خارج از محدوده تعیینشده باید مجوز دریافت کنند.
این افراد به خدماتی مانند تحصیل، خدمات درمانی، بیمه سلامت و اشتغال در مشاغل مشخص (در صورت داشتن مجوز کار) دسترسی دارند.
محدودیتها و قوانین
کمیساریا هشدار داده است که تخلف از قوانین کشور میزبان، از جمله عبور غیرقانونی از مرز یا ارتکاب جرائم کیفری، ممکن است به ابطال کارت آمایش و حتی اخراج منجر شود. دارندگان کارت آمایش برای دسترسی به فرصتهای شغلی و تحصیل باید در چارچوب مجوزهای صادرشده توسط دفاتر کفالت تعیین شده عمل کنند و برخی نیز ممکن است برای ادامه تحصیل مجبور به تغییر وضعیت به گذرنامه یا روادید دانشجویی شوند.
سایر مدارک اقامتی
علاوه بر کارت آمایش و هویت، برخی مهاجران دارای گذرنامه و روادید معتبر هستند. گذرنامههای خانوار که از سوی دولت افغانستان صادر شدهاند، در چارچوب «طرح جامع ساماندهی» سال ۲۰۱۰ برای برخی اتباع فاقد مدرک صادر شد. همچنین دولت ایران در سال ۱۴۰۴ مدارک موقتی با عنوان «کارت موقت» معرفی کرده است.
افراد در معرض خطر بیتابعیتی
بخش دیگری از حمایتهای کمیساریا مربوط به افرادی است که تابعیت هیچ کشوری را ندارند یا قادر به اثبات آن نیستند. این وضعیت میتواند دسترسی به خدمات دولتی، مدارک هویتی و فرصتهای شغلی و آموزشی را محدود کند.
در ایران، دولت اقداماتی برای کاهش بیتابعیتی انجام داده و امکان انتقال تابعیت از مادر ایرانی به فرزند را فراهم کرده است. مادران ایرانی که با اتباع غیرایرانی ازدواج کردهاند، میتوانند برای دریافت تابعیت ایرانی فرزندان خود اقدام کنند.
کمیساریا اعلام کرده است که افرادی که خود را در معرض خطر بیتابعیتی میدانند، میتوانند برای دریافت مشاوره و پشتیبانی با این نهاد تماس بگیرند.
آدرس وب سایت:
