به گزارش آژانس خبری صدای پامیر، سازمان ملل متحد امروز، سهشنبه ۱۵ سپتامبر، «روز جهانی دموکراسی» را در حالی گرامی میدارد که افغانستان تحت حاکمیت طالبان وارد ششمین سال بدون انتخابات سراسری شده و فعالیت احزاب سیاسی در این کشور ممنوع است. زنان نیز از مشارکت سیاسی و بخش بزرگی از فعالیتهای عمومی کنار گذاشته شدهاند.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، در پیامی به مناسبت این روز بر اهمیت مشارکت مردم، گفتوگو، حقوق بشر و حاکمیت قانون تأکید کرده و گفته است که دموکراسی تنها به برگزاری انتخابات محدود نمیشود.
گوترش گفته است: «دموکراسی چیزی فراتر از انتخابات است. دموکراسی یک روند روزمره برای تأمین حقوق بشر، حاکمیت قانون و مشارکت معنادار همه مردم در زندگی مدنی و سیاسی است.»
او همچنین نسبت به افزایش شکافهای اجتماعی، گسترش درگیریها و کاهش اعتماد میان شهروندان و حکومتها در جهان هشدار داده است.
موضوع روز جهانی دموکراسی امسال بر اهمیت گفتوگو، روندهای دموکراتیک و مشارکت گروههای مختلف جامعه در تصمیمگیریها متمرکز است. گوترش در همین زمینه گفته است هرگاه گفتوگو جای تفرقه و همکاری جای تقابل را بگیرد، دموکراسی تقویت میشود.
افغانستان از زمان بازگشت طالبان به قدرت در آگست ۲۰۲۱ و سقوط حکومت پیشین، هیچ انتخابات سراسری برگزار نکرده است. طالبان همچنین فعالیت احزاب سیاسی را ممنوع کرده و تاکنون نظام انتخاباتی مشخصی ایجاد نکردهاند.
زنان نیز از بیشتر مقامهای ارشد دولتی کنار گذاشته شده و با محدودیتهای گسترده در زمینه آموزش، کار و مشارکت در زندگی عمومی روبهرو هستند.
افغانستان در ارزیابیهای بینالمللی دموکراسی و آزادیهای سیاسی نیز در پایینترین جایگاه قرار دارد. در شاخص دموکراسی سال ۲۰۲۵ واحد اطلاعات اکونومیست، افغانستان از میان ۱۶۷ کشور و قلمرو در رتبه آخر قرار گرفته است. نهاد فریدم هاوس نیز افغانستان را در گروه کشورهای «غیرآزاد» طبقهبندی کرده است.
طالبان از نظام سیاسی خود بهعنوان حکومتی مبتنی بر قوانین اسلامی دفاع میکنند و درخواستها برای بازگشت به نظام انتخاباتی و سیاسی دوره جمهوریت را نپذیرفتهاند. در مقابل، چهرهها و جریانهای سیاسی مخالف طالبان بارها خواستار ایجاد یک روند سیاسی فراگیر شدهاند تا مردم افغانستان بتوانند درباره آینده سیاسی و رهبری کشور تصمیم بگیرند.
سازمان ملل متحد تأکید دارد که مشارکت معنادار، گفتوگو و فراگیری میتواند به افزایش اعتماد عمومی و شکلگیری حکومتهای پاسخگو کمک کند.
گوترش در پایان پیام خود نیز بر ضرورت شنیدهشدن صدای همه شهروندان و نقش دموکراسی در تأمین صلح، کرامت انسانی و فراگیری تأکید کرده است.
آژانس خبری صدای پامیر
