به گزارش آژانس خبری صدای پامیر، براساس گزارش سازمان ملل متحد، از ماه سپتامبر ۲۰۲۳ تاکنون حدود ۶ میلیون مهاجر و آواره افغان از کشورهای همسایه به افغانستان بازگشتهاند؛ روندی که بزرگترین موج بازگشت مهاجران در سالهای اخیر توصیف شده است.
طبق آمار نهادهای وابسته به سازمان ملل، این بازگشتها باعث افزایش حدود ۱۰ تا ۱۲ درصدی نفوس افغانستان شده و فشار گستردهای بر زیرساختها و منابع محدود کشور وارد کرده است.
گزارشها نشان میدهد که تنها در چارچوب برنامههای بازگشت داوطلبانه و اخراج اجباری از پاکستان و ایران، در سال ۲۰۲۵ حدود ۲.۹ میلیون نفر به افغانستان برگشتهاند.
همچنین آمار کمیساری عالی سازمان ملل در امور پناهندگان نشان میدهد که تنها در چهار ماه نخست سال ۲۰۲۶، حدود ۶۰۰ هزار نفر از ایران و پاکستان وارد افغانستان شدهاند.
براساس این گزارش، از سال ۲۰۲۳ تاکنون بیش از ۲ میلیون مهاجر از پاکستان و حدود ۱.۵ میلیون نفر از ایران به افغانستان بازگشتهاند و این روند همچنان ادامه دارد.
سازمان ملل پیشبینی کرده است که تا پایان سال ۲۰۲۶ حدود ۲.۷ میلیون نفر دیگر نیز از ایران و پاکستان به افغانستان عودت خواهند کرد؛ موضوعی که نگرانیها درباره تشدید بحران انسانی را افزایش داده است.
داکتر تاجالدین اوایل، سرپرست هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل در افغانستان، ضمن استقبال از بازگشت مهاجران، هشدار داده که بسیاری از بازگشتکنندگان با کمبود شدید غذا، مسکن، خدمات صحی و فرصتهای شغلی روبهرو هستند.
او تأکید کرده است که شمار زیادی از خانوادههای بازگشته، فاقد امکانات اولیه زندگیاند و در شرایط دشوار انسانی به سر میبرند.
در حال حاضر، کمکهای بشردوستانه شامل توزیع مواد غذایی، بستههای صحی و حمایتهای معیشتی در اولویت برنامههای نهادهای امدادرسان قرار دارد، اما کارشناسان هشدار میدهند که بدون سرمایهگذاری گسترده و ایجاد پروژههای پایدار اقتصادی، این موج بزرگ بازگشت میتواند افغانستان را با بحران انسانی تازهای روبهرو سازد.
کارشناسان میگویند اگر جامعه جهانی و حکومت طالبان نتوانند برای اسکان، اشتغال و خدمات اولیه بازگشتکنندگان برنامه مؤثر ایجاد کنند، این روند میتواند به بیثباتی اجتماعی و افزایش بحران انسانی در کشور منجر شود.
آژانس خبری صدای پامیر
