به گزارش آژانس خبری صدای پامیر، بر اساس گزارش رسانههای پاکستانی، تجارت ترانزیتی افغانستان و پاکستان در سال مالی گذشته با کاهش چشمگیری روبهرو شده و حجم آن از نزدیک به ۸۹ هزار کانتینر به ارزش حدود ۵ میلیارد دالر پیش از بازگشت طالبان به قدرت، به ۱۱ هزار و ۵۹۲ کانتینر به ارزش ۳۶۷ میلیون دالر کاهش یافته است.
در این گزارش، افزایش استفاده افغانستان از مسیرهای ترانزیتی ایران و اعمال محدودیتهای مرزی از سوی پاکستان از عوامل اصلی این افت عنوان شده است.
آمارها نشان میدهد که هرچند بسته شدن مرز پاکستان با افغانستان در اکتوبر ۲۰۲۵ به دلیل نگرانیهای امنیتی، روند تجارت را بیش از پیش مختل کرد، اما کاهش ترانزیت از سالهای قبل آغاز شده بود. بر این اساس، حجم ترانزیت از ۱۰۲ هزار و ۸۸۶ کانتینر به ارزش ۶.۷ میلیارد دالر در سال مالی ۲۰۲۳، به ۵۴ هزار و ۱۱۴ کانتینر در سال ۲۰۲۴ و سپس به ۴۲ هزار و ۹۵۹ کانتینر به ارزش ۱.۳۶ میلیارد دالر در سال ۲۰۲۵ کاهش یافت.
کارشناسان میگویند حکومت طالبان پیش از بسته شدن مرز نیز سیاست کاهش وابستگی به بنادر پاکستان را دنبال کرده و با گسترش تجارت از طریق ایران و کشورهای آسیای مرکزی، مسیرهای بدیل را تقویت کرده بود.
همچنین، ترانزیت معکوس که امکان انتقال صادرات افغانستان به بازارهای ثالث، بهویژه هند، از طریق گذرگاه واگه و بندر کراچی را فراهم میکرد، از ۴۵۴ میلیون دالر در سال مالی ۲۰۲۵ به تنها ۷ میلیون دالر در سال مالی ۲۰۲۶ کاهش یافته و عملاً متوقف شده است.
بر بنیاد گزارش بانک جهانی، واردات افغانستان در سال مالی ۲۰۲۵ با رشد ۱۵ درصدی به ۱۳.۲ میلیارد دالر رسیده است. ایران با سهم ۳۱.۳ درصدی، بزرگترین تأمینکننده واردات افغانستان بوده و در مجموع، ۴۸.۶ درصد واردات این کشور از مسیرهای مستقیم و ترانزیتی ایران انجام شده است.
بانک جهانی همچنین هشدار داده است که بسته ماندن گذرگاههای مرزی پاکستان، افزایش هزینههای حملونقل و تغییر مسیر تجارت، موجب کاهش صادرات، افت درآمدهای گمرکی، افزایش بهای کالاهای اساسی در افغانستان و از بین رفتن هزاران شغل وابسته به تجارت مرزی در دو سوی مرز شده است.
