به گزارش آژانس خبری صدای پامیر، بازرس ویژه ایالات متحده برای بازسازی افغانستان (سیگار) در واپسین گزارش خود اعلام کرده است که حجم قابل توجهی از کمکهای مالی امریکا به افغانستان طی ۲۰ سال گذشته به شکل مؤثر مصرف نشده و یا در مسیر فساد، سوءاستفاده و استفاده غیرهدفمند قرار گرفته است.
بر اساس این گزارش، از ۱۴۸ میلیارد دالر بودجه اختصاصیافته امریکا به افغانستان از سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۵ برای امنیت، توسعه و کمکهای بشردوستانه، بین ۲۶ تا ۲۹ میلیارد دالر هرگز به اهداف تعیینشده نرسیده است.
سیگار نوشته است که بخشی از میلیاردها دالر تجهیزات نظامی، پروژههای توسعهای و کمکهای بشردوستانه یا در اختیار طالبان قرار گرفته و یا به شکلهای مختلف از کنترل خارج شده است. کاخ سفید تاکنون درباره این یافتهها واکنشی نشان نداده است.
این گزارش ۱۳۰ صفحهای، به عنوان آخرین گزارش رسمی سیگار، روند بیش از دو دهه کمکهای امریکا به افغانستان را به صورت جامع بررسی کرده است.
سهم امنیتی کمکها
طبق گزارش سیگار، ۸۹ میلیارد دالر از این کمکها به بخش امنیتی اختصاص یافته که شامل بودجه صندوق نیروهای امنیتی افغانستان، آموزش، تجهیزات و حقوق نیروها بوده است. در این میان:
۱۹.۷ میلیارد دالر برای تجهیز و حملونقل نیروهای امنیتی هزینه شده، نزدیک به ۹۶ هزار وسیله نقلیه زمینی، بیش از ۵۱ هزار وسیله عمومی و سبک، حدود ۹۰۰ هزار وسیله زرهی، ۴۲۷ هزار قبضه سلاح، بیش از ۱۷ هزار دستگاه دید در شب و ۱۶۲ هواپیما در قالب این کمکها فراهم شده است.
سیگار میگوید که تا پیش از سقوط نظام جمهوری، تنها ۱۳۱ فروند از هواپیماها قابل استفاده بودند.
حوزه توسعه و حکمرانی
این گزارش نشان میدهد که حدود ۳۶ میلیارد دالر نیز در بخش توسعه و حکمرانی مصرف شده است. جزئیات شامل:
۲۰.۸ میلیارد دالر برای صندوق حمایت اقتصادی، ۵.۲ میلیارد دالر برای برنامههای مبارزه با مواد مخدر و حاکمیت قانون، ۳.۷ میلیارد دالر برای برنامه واکنش اضطراری.
هدف اصلی این بودجهها، تقویت ساختارهای اداری، بهبود حکمرانی و افزایش ظرفیت دولت افغانستان عنوان شده است.
سیگار در جمعبندی گزارش خود تأکید کرده است که هیچیک از برنامههای بزرگ بازسازی امریکا در افغانستان بدون چالش نبوده و بخش قابل توجهی از سرمایهگذاریها به دلیل فساد گسترده، نبود نظارت، و ضعف ساختاری، نتیجه مورد انتظار را نداشته است.
گزارش نهایی سیگار بار دیگر تصویر روشنی از ناکارآمدی هزینهکرد دهها میلیارد دالر کمک امریکا در افغانستان ارائه میدهد؛ کمکی که بخش بزرگی از آن به دلیل فساد سیستماتیک، مدیریت ضعیف و انتقال کنترل به طالبان، از اهداف اصلی بازسازی فاصله گرفته است. این گزارش میتواند در سیاستگذاری آینده امریکا در منطقه اثرگذار باشد.
