به گزارش آژانس خبری صدای پامیر، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان، روز گذشته، پنجشنبه ۲۲ عقرب، در مصاحبهای اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران در ولایت قندهار، به چندین سوال جواب داده و ادعاها و وعدههایی را مطرح کرد که در این خبر تحلیلی به نقد و بررسی آن میپردازیم:
ذبیحالله مجاهد ادعا کرد که طی چهار سال گذشته، حدود ۷۰ درصد برنامههای حکومت طالبان به خوبی پیش رفته است. با این حال، او هیچ شاخص عینی برای ارزیابی این موفقیت ارائه نکرد. خبری از وضعیت حقوق بشر، آموزش دختران و آزادیهای مدنی نبود؛ موضوعی که پرسشهایی درباره واقعیت این ادعاها ایجاد میکند.
در حوزه بینالمللی، ذبیحالله مجاهد از داشتن ۴۰ نمایندگی دیپلماتیک خبر داد و روابط مثبت با کشورهای میزبان را برجسته کرد. اما با وجود این، بسیاری از کشورهای جهان، بهویژه در اروپا و غرب، طالبان را هنوز به رسمیت نشناختهاند. دلیل ذکر شده شامل مسائل سیاسی و تحریمهاست؛ در حالی که نقض حقوق زنان و اقلیتها نیز مانع اصلی محسوب میشود.
یکی دیگر از نکات مورد تأکید مجاهد، پرواز پهپادهای آمریکایی در حریم هوایی افغانستان بود. او گلایه کرد و خواستار توقف این نقض شد، اما هیچ اقدام عملی یا دیپلماتیک مشخصی برای جلوگیری از این پروازها ارائه نکرد.
در بخش مهاجرین، سخنگوی طالبان از ایران برای میزبانی میلیونها افغان تقدیر کرد و بر اهمیت بازگشت داوطلبانه مهاجرین و هماهنگی بین دو کشور تأکید کرد. با این حال، برنامه مشخص و اقدام عملی برای حمایت اقتصادی و اجتماعی از مهاجرین بازگشتی، روشن و واضح نساخت.
ذبیحالله مجاهد درباره حقابه هیرمند گفت که خشکسالی و تغییرات اقلیمی باعث مشکلات شده است و اگر آب داشته باشند، آن را به ایران هم میرسانند. اما نبود دادههای شفاف مربوط به آب (هیدرولوژیک)، اعتمادسازی میان دو کشور را سخت میکند.
در زمینه سرمایهگذاری و همکاری اقتصادی با ایران، سخنگوی طالبان بر ایجاد سازوکار اجرایی برای پیگیری توافقات تأکید کرد. او به پیشرفت پروژههایی مانند خط ریلی هرات اشاره کرد، اما مشکلاتی همچنان باقی مانده و اراده جدی برای رفع آنها مشهود نیست.
مجاهد تأکید کرد که زبان فارسی (دری) به همراه پشتو، زبان رسمی افغانستان است و به هر دو احترام گذاشته میشود. هرچند پذیرش رسمی زبان فارسی نکته مثبتی است، اما اقدامات محدود قومگرایانه و عدم تحکیم عملی آن، تناقضی با این ادعا ایجاد میکند.
وی به نقش رسانهها در روابط ایران و افغانستان اشاره کرد و خواستار مدیریت تبلیغات معاند و جلوگیری از سوءتفاهمها شد. کارشناسان میگویند سانسور و تحریف واقعیتها توسط رسانههای داخلی وابسته به طالبان، هنوز به شکل مؤثر وجود دارد.
در بخش امنیت مرزی، مجاهد گفت که همکاری با نیروهای مرزی ایران ادامه دارد، اما قاچاق و کنترل ناقص مرزها همچنان تهدیدی جدی برای امنیت منطقه است.
در حوزه داعش و تهدیدهای امنیتی، سخنگوی طالبان ادعا کرد که گروههای تروریستی تحت کنترل هستند و هیچ تهدیدی از خاک افغانستان متوجه همسایگان نیست. با این حال، نبود گزارشهای مستقل، اعتمادسازی در این حوزه را دشوار میکند.
مجاهد همچنین از کاهش کشت خشخاش به نزدیک صفر خبر داد و نسبت به افزایش مواد مخدر صنعتی هشدار داد. کارشناسان تأکید میکنند که نبود برنامه جامع مقابله با شبکههای قاچاق، همچنان تهدیدی برای منطقه است.
در روابط با پاکستان، طالبان تجاوز اخیر این کشور را محکوم و بر ضرورت همکاری برای حل بحران تأکید کرد. تناقض میان اتهامزنی و دعوت به همکاری، نمونهای از بیثباتی روابط دوجانبه است.
سخنگوی طالبان درباره فلسطین گفت که حمایت کلامی از مردم مظلوم غزه وجود دارد و تجاوزهای اسرائیل محکوم است. با این حال، محدودیت در اقدامات عملی طی چهار سال گذشته نشان میدهد وعدهها هنوز ملموس نشدهاند.
در نهایت، مجاهد روابط مثبت با ایران را تأیید کرد، اما چالشهای باقیمانده مانند مهاجرت، آب، قاچاق و امنیت مرزی همچنان نیازمند شفافیت، پاسخگویی و اقدام عملی است.
در نتیجهی این خبر تحلیلی، طالبان تلاش میکنند تا دستاوردهای خود را برجسته کنند، اما شکاف بین ادعا و عمل در حوزههای حقوق بشر، امنیت مرزی و همکاری اقتصادی، واضح است. مطالبهگری رسانهای و نظارت دقیق، هنوز برای سنجش واقعی عملکرد چهار ساله طالبان ضروری است.
