به گزارش آژانس خبری صدای پامیر، نشریه آسیا تایمز در تحلیلی تازه نوشته است که گروه‌های مخالف طالبان در ماه‌های اگست و سپتامبر مدعی انجام ۱۱۹ حمله در ۲۶ ولایت افغانستان شده‌اند؛ تحولی که به باور این نشریه، ادعای طالبان درباره تأمین ثبات و محدود بودن مقاومت مسلحانه به شمال کشور را با پرسش روبه‌رو می‌کند.
بر اساس این تحلیل، طالبان با وجود حفظ کنترل بر مراکز ولایت‌ها، با گسترش جغرافیایی فعالیت گروه‌های مخالف و افزایش تنوع سازمانی آنان روبه‌رو است. آسیا تایمز تأکید کرده که این وضعیت لزوماً به معنای نزدیک بودن سقوط طالبان یا آغاز جنگ داخلی سراسری نیست، اما می‌تواند فشار امنیتی مداوم و فرسایشی بر این گروه وارد کند.
به نوشته این نشریه، در سال‌های نخست پس از سقوط کابل، فعالیت جبهه مقاومت ملی و جبهه آزادی افغانستان بیشتر در پنجشیر، بدخشان، تخار، بغلان و دیگر ولایت‌های شمالی و شمال‌شرقی متمرکز بود. این تمرکز به طالبان امکان می‌داد مخالفان مسلح را بقایای محدود نظام جمهوری پیشین معرفی کند؛ برداشتی که به باور نویسنده، تا سال ۲۰۲۶ تضعیف شده است.
آسیا تایمز برای مقایسه به گزارش ماه سپتامبر دبیرکل سازمان ملل متحد اشاره کرده است که بر اساس آن، از اول می تا ۳۱ جولای، ۸۸ حمله از سوی گروه‌های مخالف مسلح در ۲۱ ولایت گزارش شده بود و بازرسان سازمان ملل متحد ۵۵ مورد آن را تأیید کرده بودند. در همان گزارش آمده بود که مقاومت مسلحانه هنوز تهدیدی قابل توجه برای کنترل قلمرویی طالبان به شمار نمی‌رود.
اما به نوشته آسیا تایمز، گروه‌های مخالف در ماه‌های اگست و سپتامبر مدعی انجام ۱۱۹ حمله در ۲۶ ولایت از مجموع ۳۴ ولایت افغانستان شده‌اند. این گروه‌ها گفته‌اند که حملات‌شان در شمال، شمال‌شرق، مرکز، شرق، جنوب و غرب کشور انجام شده است.
این نشریه تصریح کرده که آمار یادشده از سوی خود گروه‌های مخالف ارائه شده و ادعاهای مربوط به تلفات باید با احتیاط بررسی شود. با این حال، آسیا تایمز پراکندگی جغرافیایی این حملات را نشانه‌ای از گسترش فعالیت مخالفان طالبان دانسته است.
بر اساس آمار نقل‌شده در این تحلیل، جبهه متحد افغانستان از ۵۹ عملیات، جبهه آزادی از ۲۹ عملیات، جبهه مقاومت ملی از ۱۱ عملیات، جبهه ملی استقلال از ۹ عملیات و روند سبز از هفت عملیات خبر داده‌اند. دو گروه دیگر نیز هرکدام مدعی انجام دو عملیات شده‌اند.
گسترش فعالیت مخالفان در جنوب افغانستان
آسیا تایمز گسترش فعالیت مخالفان در جنوب کشور را یکی از تغییرات مهم در الگوی مقاومت مسلحانه دانسته است. به نوشته این نشریه، جبهه متحد افغانستان به رهبری سمیع سادات، جنرال پیشین ارتش افغانستان، فعالیت مسلحانه خود را در ماه اگست آغاز کرده و مدعی انجام عملیات در ولایت‌های هلمند، قندهار، نیمروز، غور، بادغیس و فاریاب شده است.
این نشریه می‌نویسد که برخلاف برخی جبهه‌های فعال در شمال، جبهه متحد افغانستان عمدتاً از چهره‌های پشتون تشکیل شده و بر نیروهای امنیتی پیشین تکیه دارد.
با این حال، آسیا تایمز تأکید کرده است که گسترش فعالیت این گروه به معنای شکل‌گیری قیام عمومی پشتون‌ها یا از دست رفتن کنترل طالبان بر مراکز قدرت در جنوب نیست. به باور این نشریه، اهمیت این تحول در آن است که حضور یک گروه مخالف در مناطقی که از پایگاه‌های سنتی طالبان به شمار می‌روند، ادعای محدود بودن مقاومت به شمال کشور را زیر سؤال می‌برد.
مقاومت پراکنده و فشار فرسایشی بر طالبان
در این تحلیل آمده است که مخالفان مسلح طالبان یک جریان یکپارچه نیستند و گروه‌هایی مانند جبهه مقاومت ملی، جبهه آزادی، جبهه متحد افغانستان، جبهه سپاهیان میهن، جبهه ملی استقلال، جبهه جمهوریت و سازمان افق نو، از نظر اهداف، ترکیب قومی و توان نظامی با یکدیگر تفاوت دارند.
به نوشته آسیا تایمز، این پراکندگی می‌تواند مانع شکل‌گیری نیرویی منسجم برای ایجاد حکومت جایگزین شود؛ اما لزوماً به معنای بی‌اهمیت بودن این گروه‌ها نیست. افغانستان ممکن است با وضعیتی روبه‌رو شود که در آن شبکه‌های متعدد در ولایت‌های مختلف به نیروها و نهادهای طالبان حمله کنند، بدون آن‌که هیچ‌یک به‌تنهایی توان سرنگونی این گروه را داشته باشد.
به باور نویسنده، در چنین شرایطی طالبان به‌جای مواجهه با یک جبهه نظامی واحد، ممکن است با فشار امنیتی مداوم و فرسایشی در مناطق مختلف کشور روبه‌رو شود؛ وضعیتی که با جنگ داخلی سراسری تفاوت دارد.
برخورد طالبان با نیروهای پیشین و خطر جذب نیرو برای مخالفان
آسیا تایمز همچنین برخورد طالبان با نیروهای حکومت پیشین را عاملی می‌داند که می‌تواند زمینه جذب نیرو برای گروه‌های مخالف را فراهم کند. پس از تسلط طالبان بر افغانستان، این گروه عفو عمومی اعلام کرد؛ اما گزارش‌های دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) مواردی از نقض این عفو، از جمله قتل‌های فراقضایی، بازداشت‌های خودسرانه، شکنجه و ناپدیدسازی قهری نیروهای پیشین را مستند کرده‌اند.
به نوشته این نشریه، سربازان، کماندوها، نیروهای پولیس و کارکنان پیشین استخبارات، به دلیل برخورداری از آموزش نظامی و تجربه عملیاتی، می‌توانند برای گروه‌های مخالف منبعی از نیروی انسانی و تجربه جنگی باشند. این تحلیل می‌افزاید که سرکوب مخالفان ممکن است به‌جای از میان بردن کامل مقاومت، انگیزه برخی افراد برای پیوستن به گروه‌های مسلح را افزایش دهد.
آسیا تایمز در عین حال تأکید کرده است که داعش خراسان را نباید با گروه‌های مقاومت سیاسی و مسلحانه افغان یکسان دانست؛ زیرا این جریان‌ها از نظر ایدئولوژی و اهداف تفاوت دارند. با این حال، فعالیت هم‌زمان داعش خراسان و گروه‌های مخالف افغان، طالبان را با چند چالش امنیتی جداگانه روبه‌رو می‌کند.
این نشریه در پایان نتیجه گرفته است که شواهد موجود هنوز نشان نمی‌دهد افغانستان در آستانه جنگ داخلی سراسری دیگری قرار دارد؛ اما کنترل مراکز شهری و ولایت‌ها به‌تنهایی برای اثبات ثبات پایدار کافی نیست و گسترش جغرافیایی فعالیت‌های گزارش‌شده مخالفان می‌تواند تصویری پیچیده‌تر از وضعیت امنیتی افغانستان ارائه کند.
آژانس خبری صدای پامیر
